Η παχυσαρκία μπορεί να βλάψει την ικανότητα του εγκεφάλου να αναγνωρίζει την αίσθηση της πληρότητας και να είναι ικανοποιημένος μετά την κατανάλωση λιπών και σακχάρων, σύμφωνα με μια νέα μελέτη.
Παράλληλα, αυτές οι αλλαγές στον εγκέφαλο μπορεί να διαρκέσουν ακόμη και όταν τα άτομα που θεωρούνται ιατρικά παχύσαρκα χάσουν ένα σημαντικό ποσό βάρους, γεγονός που πιθανώς εξηγεί γιατί πολλοί άνθρωποι συχνά ανακτούν τα κιλά που χάνουν.
«Δεν υπήρχε κανένα σημάδι αναστρεψιμότητας – οι εγκέφαλοι των ατόμων με παχυσαρκία συνέχισαν να στερούνται τις χημικές αποκρίσεις που λένε στο σώμα: «Εντάξει, έφαγες αρκετά»», δήλωσε η Δρ. Caroline Apovian, καθηγήτρια ιατρικής στην Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ και συνδιευθύντρια του Κέντρου Διαχείρισης Βάρους και Ευεξίας στο Brigham and Women’s Hospital στη Βοστώνη.
Όπως ορίζεται ιατρικά, τα άτομα με παχυσαρκία έχουν δείκτη μάζας σώματος ή ΔΜΣ πάνω από 30, ενώ το φυσιολογικό βάρος είναι ΔΜΣ μεταξύ 18 και 25.
«Αυτή η μελέτη καταγράφει γιατί η παχυσαρκία είναι ασθένεια – υπάρχουν πραγματικές αλλαγές στον εγκέφαλο», είπε η Apovian.
«Η μελέτη είναι πολύ αυστηρή και αρκετά περιεκτική», δήλωσε ο Δρ I. Sadaf Farooqi, καθηγητής μεταβολισμού και ιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Cambridge στο Ηνωμένο Βασίλειο.
«Ο τρόπος που σχεδίασαν τη μελέτη τους δίνει μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στα ευρήματα, προσθέτοντας σε προηγούμενη έρευνα που διαπίστωσε επίσης ότι η παχυσαρκία προκαλεί κάποιες αλλαγές στον εγκέφαλο», τόνισε ο ειδικός ο οποίος δεν συμμετείχε στην έρευνα.
Θρεπτικά συστατικά που παρέχονται με σωλήνα τροφοδοσίας
Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο Nature Metabolism, ήταν μια ελεγχόμενη κλινική δοκιμή στην οποία 30 άτομα που θεωρήθηκαν ιατρικά παχύσαρκα και 30 άτομα κανονικού βάρους έλαβαν γλυκόζη, λίπη ή νερό. Κάθε ομάδα θρεπτικών συστατικών τροφοδοτήθηκε απευθείας στο στομάχι μέσω ενός σωλήνα σίτισης σε ξεχωριστές ημέρες.
«Θέλαμε να παρακάμψουμε το στόμα και να επικεντρωθούμε στη σύνδεση εντέρου-εγκεφάλου, για να δούμε πώς τα θρεπτικά συστατικά επηρεάζουν τον εγκέφαλο ανεξάρτητα από το να βλέπει, να μυρίζει ή να γεύεται φαγητό», δήλωσε η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης Δρ Mireille Serlie, καθηγήτρια ενδοκρινολογίας στην Ιατρική Σχολή του Yale, όπως μεταδίδει το CNN.
Το βράδυ πριν από το τεστ, και οι 60 συμμετέχοντες στη μελέτη είχαν το ίδιο γεύμα για δείπνο στο σπίτι και δεν έφαγαν ξανά έως ότου ο σωλήνας τροφοδοσίας ήταν στη θέση του το επόμενο πρωί. Καθώς είτε τα σάκχαρα είτε τα λίπη εισέρχονταν στο στομάχι μέσω του σωλήνα, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν λειτουργική μαγνητική τομογραφία (fMRI) και υπολογιστική τομογραφία εκπομπής ενός φωτονίου (SPECT) για να καταγράψουν την απόκριση του εγκεφάλου σε διάστημα 30 λεπτών.
Οι ερευνητές ενδιαφέρθηκαν για το πώς τα λίπη και η γλυκόζη θα ενεργοποιούσαν μεμονωμένα διάφορες περιοχές του εγκεφάλου που συνδέονται με τις ανταποδοτικές πτυχές της τροφής. Ήθελαν να μάθουν αν αυτό θα ήταν διαφορετικό σε άτομα με παχυσαρκία σε σύγκριση με εκείνα με φυσιολογικό βάρος.
Σε άτομα με φυσιολογικό βάρος, η μελέτη διαπίστωσε ότι τα σήματα του εγκεφάλου στο ραβδωτό σώμα επιβραδύνθηκαν όταν είτε τα σάκχαρα είτε τα λίπη εισήχθησαν στο πεπτικό σύστημα – απόδειξη ότι ο εγκέφαλος αναγνώριζε ότι το σώμα είχε τραφεί.
«Αυτή η συνολική μείωση της εγκεφαλικής δραστηριότητας έχει νόημα, επειδή όταν το φαγητό βρίσκεται στο στομάχι σας, δεν χρειάζεται να πάτε και να πάρετε περισσότερο φαγητό», εξήγησε η Serlie.
Ταυτόχρονα, τα επίπεδα ντοπαμίνης αυξήθηκαν σε όσους είχαν φυσιολογικό βάρος, σηματοδοτώντας ότι ενεργοποιήθηκαν και τα κέντρα ανταμοιβής του εγκεφάλου.
Διαφορετικά ευρήματα για ιατρικά παχύσαρκους
Ωστόσο, όταν τα ίδια θρεπτικά συστατικά χορηγήθηκαν σε άτομα που θεωρούνταν ιατρικά παχύσαρκα, η εγκεφαλική δραστηριότητα δεν επιβραδύνθηκε και τα επίπεδα ντοπαμίνης δεν αυξήθηκαν.
Αυτό ίσχυε ιδιαίτερα όταν το φαγητό ήταν λίπη. Αυτό το εύρημα ήταν ενδιαφέρον, είπε ο Farooqi, επειδή όσο υψηλότερη είναι η περιεκτικότητα σε λιπαρά, τόσο πιο ικανοποιητικό το φαγητό.
Στη συνέχεια, η μελέτη ζήτησε από τα άτομα με παχυσαρκία να χάσουν το 10% του σωματικού τους βάρους μέσα σε τρεις μήνες – μια ποσότητα βάρους που είναι γνωστό ότι βελτιώνει τα σάκχαρα στο αίμα, επαναφέρει τον μεταβολισμό και ενισχύει τη συνολική υγεία, σημείωσε η Serlie.
Οι δοκιμές επαναλήφθηκαν όπως πριν — με εκπληκτικά αποτελέσματα. Η απώλεια βάρους δεν επανέφερε τον εγκέφαλο στα άτομα με παχυσαρκία.
Χρειάζεται περισσότερη έρευνα
Απαιτείται πολύ περισσότερη έρευνα για να κατανοήσουμε πλήρως τι κάνει η παχυσαρκία στον εγκέφαλο και αν αυτό προκαλείται από τον ίδιο τον λιπώδη ιστό, τα είδη των τροφών που καταναλώνονται ή άλλους περιβαλλοντικούς και γενετικούς παράγοντες.
