Στις αρχές Αυγούστου 2023, η Ελλάδα πραγματοποίησε το πρώτο σημαντικό βήμα προς την αναβάθμιση της πιστοληπτικής της αξιολόγησης στην επενδυτική κατηγορία. Ο γερμανικός οίκος αξιολόγησης Scope Ratings, παρόλο που αρχικά δεν αναγνωριζόταν από την ΕΚΤ (σήμερα αναγνωρίζεται), είχε αποδώσει ήδη την επενδυτική βαθμίδα στην Ελλάδα.
Η διαδικασία συνεχίστηκε με την DBRS τον Σεπτέμβριο του 2023, την Standard & Poor’s τον Οκτώβριο και τη Fitch Ratings τον Δεκέμβριο της ίδιας χρονιάς, διαμορφώνοντας την πιστοληπτική διαβάθμιση της χώρας σε (BBB-). Ωστόσο, η αναβάθμιση από τον οίκο Moody’s, που παραμένει σε Ba1, αναμένεται να γίνει στις 13 Σεπτεμβρίου, με τις αξιολογήσεις των S&P και Fitch να ακολουθούν στις 18 Οκτωβρίου και 22 Νοεμβρίου αντίστοιχα.
Η αξιολόγηση της Moody’s είναι κρίσιμη καθώς είναι ο μεγαλύτερος οίκος αξιολόγησης παγκοσμίως και η πιθανή αναβάθμιση θα μπορούσε να αυξήσει τη ζήτηση για ελληνικά ομόλογα μέχρι και 20 δισεκατομμύρια ευρώ.
Η ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας βασίστηκε σε θετικές αξιολογήσεις για τη διαχείριση του δημόσιου χρέους, την κυβερνητική δέσμευση για δημοσιονομική πειθαρχία, και την υλοποίηση ενός φιλόδοξου μεταρρυθμιστικού προγράμματος, καθώς και τη συνεχιζόμενη ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας και τη βελτίωση των οικονομικών μεγεθών των τραπεζών.
Οι θετικές εξελίξεις αποτυπώθηκαν στα δύο πρώτα τρίμηνα του 2024 με την έκδοση ελληνικών ομολόγων να προσελκύει 68 δισεκατομμύρια ευρώ. Οι εκδόσεις περιλάμβαναν 10ετή και 30ετή ομόλογα, με σημαντική ζήτηση και χαμηλότερες αποδόσεις. Τα ελληνικά ομόλογα είχαν σημαντική επιτυχία και στις προσφορές, με τον ΟΔΔΗΧ να πραγματοποιεί επανεκδόσεις και νέες εκδόσεις με θετικά αποτελέσματα.
Η Τράπεζα της Ελλάδος σημειώνει ότι η θετική αξιολόγηση από τον οίκο Standard & Poor’s τον Απρίλιο του 2023 είχε ως αποτέλεσμα τη σημαντική αύξηση των τοποθετήσεων σε ελληνικά κρατικά ομόλογα, με αποτέλεσμα τη μείωση των αποδόσεών τους κατά περίπου 80% συγκριτικά με τα γερμανικά ομόλογα. Η ζήτηση για ελληνικά ομόλογα αυξήθηκε, με αποτέλεσμα τη μείωση των διαφορών αποδόσεων έναντι άλλων ομολόγων της ευρωζώνης.
Τα ομόλογα επωφελήθηκαν από τις αναβαθμίσεις και την αναμενόμενη πτώση των βασικών επιτοκίων, με τις αποδόσεις να μειώνονται. Η ενίσχυση της ζήτησης έχει οδηγήσει σε μείωση του κόστους δανεισμού και την αντικατάσταση του βραχυπρόθεσμου χρέους με μακροπρόθεσμες εκδόσεις.
Στον χρηματιστηριακό τομέα, η αγορά καταγράφει κέρδη πάνω από 30% από τον Απρίλιο του 2023. Ο βασικός χρηματιστηριακός δείκτης σημείωσε άνοδο άνω του 60% από τα χαμηλά του Σεπτεμβρίου-Οκτωβρίου 2022, με την αγορά να έχει φτάσει σε επίπεδα αξίας 100 δισεκατομμυρίων ευρώ, τα υψηλότερα από το 2009. Η μέση κεφαλαιοποίηση της αγοράς αυξήθηκε κατά 28,4% το πρώτο εξάμηνο του 2024.
Η χρηματιστηριακή αγορά έχει επωφεληθεί από την αναβάθμιση της πιστοληπτικής αξιολόγησης, με τις τραπεζικές μετοχές να σημειώνουν σημαντική άνοδο. Η αύξηση της ζήτησης από διεθνείς επενδυτές έχει διευκολύνει την αποεπένδυση του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας από τις ελληνικές τράπεζες.
Εν κατακλείδι, η αναβάθμιση της πιστοληπτικής αξιολόγησης της Ελλάδας και οι θετικές εξελίξεις στις αγορές αντικατοπτρίζουν τη βελτίωση της οικονομικής κατάστασης της χώρας και την αποδοχή των ελληνικών assets από διεθνείς επενδυτές.
