Η Δυτική Μακεδονία ξεχωρίζει για τον φυσικό και πολιτιστικό της πλούτο. Λίμνες, δάση, ορειβατικές διαδρομές στα σύνορα της Ελλάδας με τις χώρες των Βαλκανίων, αλλά και πικάντικες γεύσεις με βαλκανικά αρώματα συνθέτουν το μωσαϊκό μιας από τις πιο ανεξερεύνητες γωνιές της χώρας. Μέσα σε αυτό το κράμα παραδόσεων ξεχωρίζουν περήφανα μερικά από τα πιο ενδιαφέροντα αρχοντικά της Ελλάδας. Τέσσερα αρχοντικά στη Δυτική Μακεδονία ανοίγουν τις πόρτες τους, αποκαλύπτοντας πολύχρωμες τοιχογραφίες και οικογενειακές ιστορίες που αντέχουν στον χρόνο.
Αρχοντικό Πούλκως, Σιάτιστα
Ένα από τα πιο γνωστά αρχοντικά της Δυτικής Μακεδονίας βρίσκεται στη Σιάτιστα. Γνωστό για το ιδιαίτερο όνομα μιας γυναίκας με την οποία συνδέθηκε, το αρχοντικό της Πούλκως συγκαταλέγεται στα πιο όμορφα και ιστορικά κτήρια της περιοχής. Αποτελείται από δύο ορόφους και διακρίνεται για την ευρύχωρη αυλή και τον ψηλό μαντρότοιχο που το περιβάλλει, ενώ στο εσωτερικό του ξεχωρίζουν οι χρωματιστές τοιχογραφίες με τα πρωτότυπα θέματα, καθώς και η εξαιρετικά περίτεχνη ξύλινη διακόσμηση που καλύπτει σχεδόν κάθε γωνιά του.
Κατά τη διάρκεια της ιστορίας του, το αρχοντικό πέρασε από πολλά χέρια, ενώ παραμένει άγνωστο μέχρι σήμερα πότε ο πρώτος ιδιοκτήτης πούλησε την κατοικία του. Στα χρόνια μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, άλλαξε εκ νέου ιδιοκτήτες, οι οποίοι, λόγω του υψηλού κόστους συντήρησης, προχωρούσαν σε παρεμβάσεις προσαρμόζοντας το κτήριο κάθε φορά στις ανάγκες της εποχής. Σήμερα, το αρχοντικό έχει ανακηρυχθεί διατηρητέο μνημείο της Σιάτιστας και είναι ανοιχτό στο κοινό, λειτουργώντας ως μουσείο ή ως πολυχώρος εκδηλώσεων.
Αρχοντικό Δόλγκηρα
Χτισμένο το 1830, το αρχοντικό Δόλγκηρα της Σιάτιστας ανεγέρθηκε από τον έμπορο Δημήτριο Δόλγκηρα, ο οποίος είχε δημιουργήσει μια μικρή εμπορική αυτοκρατορία με δραστηριότητα από την Κωνσταντινούπολη έως τα παράλια της Ρουμανίας. Το εσωτερικό του συγκαταλέγεται στα πιο πλούσια διακοσμημένα αρχοντικά της περιοχής, με σκαλιστά ξύλινα ταβάνια και ζωγραφισμένους ξύλινους τοίχους να συνθέτουν έναν χώρο που μοιάζει βγαλμένος από άλλη εποχή. Τοιχογραφίες σε έντονα χρώματα, γεμάτες φυτικά μοτίβα, δημιουργούν μια ξεχωριστή αίσθηση που δένει αρμονικά με την εποχή ανέγερσής του, ενώ σήμερα το αρχοντικό έχει αναστηλωθεί, είναι πλήρως επισκέψιμο και λειτουργεί ως έδρα του τοπικού συλλόγου «Μαρκίδες Πούλιου».
