Δυστυχώς όπως έχουν αποδείξει πρόσφατες καταστροφές με πλημμυρικά φαινόμενα σε χώρες όπως η Αμερική, το Πακιστάν και η Ιταλία ελλοχεύουν σοβαροί κίνδυνοι για την δημόσια υγεία.
Είναι μια από τις πολυεπίπεδες επιπτώσεις που δεν πρέπει να περάσει απαρατήρητη και να δοθεί ιδιαίτερη σημασία από το κράτος και τους αρμόδιους φορείς.
Η συγκινησιακή μας κατάσταση αυτή την στιγμή δεν πρέπει να σταθεί εμπόδιο στον προγραμματισμό της επόμενης και της μεθεπόμενης ημέρας .
Μακριά από επικοινωνιακά παιχνίδια και με γνώμονα την προστασία του αγαθού της υγείας των κατοίκων των περιοχών που επλήγησαν καθώς και της μέριμνας του περιβάλλοντος θα πρέπει να γίνουν όχι μόνο ενέργειες για την βραχυπρόθεσμη προστασία τους αλλά και την μελλοντική.
Η ένταση και η έκταση της καταστροφής αυτή την φορά ήταν ιδιαίτερη, δεν θα πρέπει να υπάρξει εφησυχασμός για κανένα μιας και η κλιματική αλλαγή θα φέρνει όλο και πιο συχνά τέτοια φαινόμενα για τα οποία είμαστε απροετοίμαστοι.
Χαρακτηριστικά όσον αφορά την υγεία των ήδη ταλαιπωρημένων κατοίκων να αναφέρω παραδείγματα που ούτε παίρνανε από το μυαλό μας σε περιοχές που επλήγησαν από πλημμυρικά φαινόμενα όπως η Νέα Ορλεάνη από τον τυφώνα Katrina .
Στο ζεστό και υγρό περιβάλλον με τα στάσιμα νερά ο πληθυσμός των κουνουπιών παρουσίασε. ιδιαίτερη αύξηση καθώς και τα κρούσματα του ιού του Δυτικού Νείλου .
Σε τέτοιες συνθήκες οι σωροί των ζώων που βρίσκονται σε κατάσταση αποσύνθεσης, τα ακάθαρτα λύματα και άλλα υλικά που έχουν αναμιχθεί με τα στάσιμα νερά της βροχής μπορούν να επιφέρουν σοβαρά προβλήματα στην δημόσια υγεία.
Ένα άλλο παράδειγμα είναι αυτό του τυφώνα Άιντα που έπληξε τις Ανατολικές ακτές των ΗΠΑ και δημιούργησε σοβαρά υγειονομικά ζητήματα με τα τρωκτικά.
Είναι αδύνατον να γνωρίζουμε στις πόλεις των αριθμό του πληθυσμού των τρωκτικών (πιθανώς κάποιες εκατοντάδες χιλιάδες).
Αν αναλογιστούμε ότι τα τρωκτικά και ειδικά οι αρουραίοι είναι δεινοί κολυμβητές και καταφέρνουν να επιβιώσουν από τέτοια συμβάντα μετά την αποστράγγιση των υδάτων θα παρουσιαστούν διάφορα υγειονομικά ζητήματα που θα έχουν να κάνουν με αυτούς.
Το υπουργείο Υγείας των ΗΠΑ γνωρίζοντας το γεγονός είχε εκδώσει σχετικές οδηγίες που αφορούσαν το συγκεκριμένο θέμα.
Εφιστούσε την προσοχή για τις
σημαντικές επιπτώσεις στη δημόσια υγεία, καθώς οι αρουραίοι μεταφέρουν δεκάδες παθογόνα, συμπεριλαμβανομένης της σαλμονέλας και του βακτηρίου Leptospira, το οποίο προκαλεί λεπτοσπείρωση.
Η μόλυνση μπορεί να προκαλέσει πυρετό, ρίγη και εμετό μέσα σε λίγες ημέρες από την έκθεση και μπορεί να οδηγήσει σε νεφρική ή ηπατική ανεπάρκεια.
Αν δούμε έναν αρουραίο, θα πρέπει να υποθέσουμε ότι έχει κάποιο παθογόνο», είχε δηλώσει η τότε Υπουργός Υγείας και Ανθρωπίνων Υπηρεσιών των ΗΠΑ.
Τα νερά των πλημμυρών μπορεί να μολυνθούν με ούρα αρουραίων, γεγονός που μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο λεπτοσπείρωσης.
Για να περιοριστούν οι πληθυσμοί των αρουραίων και να αποφευχθεί η μετάδοση ασθενειών, είναι ζωτικής σημασίας ο καθαρισμός μετά από καταιγίδα, να γίνει όσο το δυνατόν πιο γρήγορα.
Στο Πακιστάν με τις πλημμύρες που εκδηλώθηκαν το προηγούμενο έτος λόγω της στάθμης των υδάτων που άργησαν να απορροφηθούν ήρθαν αντιμέτωποι με δερματοπάθειες, γαστρεντερικές λοιμώξεις ακόμα και με την ελονοσία.
Η πρόσβαση σε φρέσκο νερό για μαγείρεμα και πώση θα πρέπει να είναι άμεση αν δεν θέλουμε να δημιουργηθούν περαιτέρω προβλήματα.
Αυτή την στιγμή κανείς δεν γνωρίζει τις ποσότητες φυτοφαρμάκων, άλλων επικίνδυνων χημικών ουσιών από βιοτεχνίες η εργοστάσια της περιοχής που έχουν αναμιχθεί με τα λιμνάζοντα ύδατα ούτε και τι ζημιά έχει γίνει στο δίκτυο ύδρευσης, στις πηγές υδροληψίας καθώς και σε δεξαμενές νερού.
Μόνο αντίδοτο οι συστηματικές μετρήσεις, και η άμεση προσπαθεία αποκατάστασης και μέτρων πρόληψης και τροφοδοσίας έως ότου είναι απολύτως ακίνδυνα για την δημόσια υγεία.
Μεγάλη σημασία θα πρέπει να δωθεί και στην ποιότητα των τροφίμων με την οποία θα γίνει η σίτιση των πλημμυροπαθών αφού υπάρχει δυνητικός κίνδυνος τροφιμογενών και άλλων
λοιμώξεων.
Ακόμα και τα τρόφιμα της ανθρωπιστικής βοήθειας που θα σταλούν θα πρέπει να είναι απολύτως ασφαλή .
Βέβαια έξω από το κάδρο των προβλημάτων δεν μπορούμε να αφήσουμε τα θέματα της ψυχικής υγείας που θα προκύψουν όπως προκύπτουν μετά από μεγάλες καταστροφές.
Η εμφάνιση μετατραυματικού στρες και διαφόρων ειδών διαταραχών αυξάνεται σημαντικά μετά από τέτοια φαινόμενα.
Το σίγουρο είναι ότι θα πρέπει να αναθεωρηθούν κάποιες μέθοδοι, να ενισχυθούν κάποιες άλλες και να υιοθετηθούν νέες από πλευράς πολιτείας στην πρόληψη και στην διαχείριση τέτοιων φαινομένων.
Θα ήταν καλό η πολυδαίδαλη γραφειοκρατία του συντονισμού,των αποφάσεων και των ενεργειών να μειωθεί ώστε η διαχείριση να είναι όσο το δυνατόν πιο άμεση και αποτελεσματική.
Εξειδικευμένοι στα θέματα δημόσιας υγείας , περιβαλλοντολόγοι καθώς και επιστήμονες άλλων ειδικότατων θα πρέπει να ενώσουν τις δυνάμεις τους και να καθοδηγήσουν για το κοινό καλό τους κρατικούς φορείς ώστε να πράξουν το όσο το δυνατόν καλύτερο και να διορθωθούν όλα τα κακώς κείμενα που αφορούν την ασφάλεια και την υγεία του λαού.
Στέλιος Ταντούρης
Διευθυντής Περιβάλλοντος και Αειφόρου Ανάπτυξης του Διεθνούς Πολιτιστικού Οργανισμού IAA .
