Η Κομισιόν εκτιμά ότι η ΕΕ πρέπει να επενδύσει 500 δισεκατομμύρια ευρώ στον τομέα της Άμυνας, ώστε να μπορέσει να συνεχίσει να στηρίζει την Ουκρανία, αλλά και να διασφαλίσει ότι θα είναι σε θέση να υπερασπιστεί τον εαυτό της τα επόμενα χρόνια.
Το πρώτο βήμα προς την κατεύθυνση της μεγαλύτερης αυτονομίας της Ε.Ε. σε σχέση με την άμυνα έκαναν χθες οι Ευρωπαίοι ηγέτες στην άτυπη Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες, ωστόσο τα «δύσκολα» είναι μπροστά, καθώς τους επόμενους μήνες θα υπάρξουν συζητήσεις σχετικά με τον οικονομικό παράγοντα του εγχειρήματος.
Συγκεκριμένα, η Κομισιόν εκτιμά ότι η ΕΕ πρέπει να επενδύσει 500 δισεκατομμύρια ευρώ στον τομέα κατά την επόμενη δεκαετία, ώστε να μπορέσει να συνεχίσει να στηρίζει την Ουκρανία, αλλά και να διασφαλίσει ότι θα είναι σε θέση να υπερασπιστεί τον εαυτό της μετά από δεκαετίες υποεπενδύσεων.
Το σημαντικότερο όμως είναι ότι στη χθεσινή άτυπη Σύνοδο Κορυφής το σύνολο των ηγετών αναγνώρισε την ανάγκη της ανάπτυξης στρατιωτικών ικανοτήτων από κοινού, αλλά το πόσο μακριά θα φτάσουν και ποια μέσα θα χρησιμοποιηθούν θα εξαρτηθεί από τις εσωτερικές πολιτικές εξελίξεις σε πολλά κράτη-μέλη.
Οι ηγέτες προέτρεψαν επίσης την Επιτροπή να εξετάσει τις δυνατότητες που παρέχει το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης ώστε να επιτρέψει την αύξηση των εθνικών αμυντικών δαπανών, δήλωσε η πρόεδρος της Επιτροπής Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν στους δημοσιογράφους μετά την ολοκλήρωση της διάσκεψης.
Το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης άλλωστε προβλέπει ότι τα κράτη μέλη υποχρεούνται να εφαρμόζουν μια δημοσιονομική πολιτική που στοχεύει στη διατήρηση του δημόσιου ελλείμματος κάτω από το 3% του ΑΕΠ και του χρέους κάτω από το 60% του ΑΕΠ. Η αποτυχία να το πράξουν μπορεί να οδηγήσει σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος (ΔΥΕ) από την Επιτροπή και σε κυρώσεις, συμπεριλαμβανομένων προστίμων. Οκτώ κράτη μέλη – το Βέλγιο, η Γαλλία, η Ουγγαρία, η Ιταλία, η Μάλτα, η Πολωνία, η Ρουμανία και η Σλοβακία – βρίσκονται επί του παρόντος στο στόχαστρο μιας τέτοιας διαδικασίας.
Η ατζέντα
Η συζήτηση, που οργανώθηκε από τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, επικεντρώθηκε γύρω από τρία κύρια ζητήματα: 1) την ανάπτυξη ευρωπαϊκών αμυντικών δυνατοτήτων, 2) τη χρηματοδότηση της ευρωπαϊκής άμυνας και μέσου του κοινοτικού προϋπολογισμού, 3) την εμβάθυνση των σχέσεων με Ευρωπαίους εταίρους του ΝΑΤΟ που δεν είναι μέλη της Ε.Ε.
Πολιτικά όλοι έδειξαν ότι συμφωνούν επί της αρχής, δεδομένου ότι στην παρούσα φάση δεν εξετάστηκαν λεπτομέρειες σε κρίσιμα ζητήματα, όπως η χρηματοδότηση της ευρωπαϊκής άμυνας.
Αυτό που φάνηκε από τη συζήτηση είναι ότι οι ανατολικές χώρες, η Φινλανδία και η Σουηδία, που λόγω γειτνίασης αισθάνονται περισσότερο από όλες τις άλλες τον κίνδυνο από τη ρωσική επιθετικότητα, ζητούν την ανάληψη μιας προωθημένης ευρωπαϊκής άμυνας από την Ε.Ε.
Για παράδειγμα, οι τρεις χώρες της Βαλτικής (Λετονία, Λιθουανία, Εσθονία), μαζί με την Πολωνία, κατέθεσαν έγγραφο στη Σύνοδο, με το οποίο προτείνουν άμεσες επενδύσεις 100 δισ. ευρώ μέσω κοινού δανεισμού.
Η ικανοποίηση Μητσοτάκη
Παράλληλα, επιστρέφοντας από τη Σύνοδο Κορυφής, ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, εξέφρασε την ικανοποίηση του για την ευρεία αποδοχή της πρότασης δύο σημείων που κατέθεσε με στόχο την ενίσχυση της Ευρωπαϊκής Άμυνας.
«Θέλουμε μια ισχυρή Ελλάδα στην Ευρώπη και μια ισχυρή Ευρώπη για την Ελλάδα. Εχει έρθει η ώρα να δράσουμε», τονίζει ο Πρωθυπουργός στη σχετική ανάρτησή του (δείτε τη επάνω) που αναλυτικά έχει ως εξής: «Επιστρέφοντας από τις Βρυξέλλες, όπου με τους Ευρωπαίους ομολόγους μου συζητήσαμε τρόπους ενίσχυσης της συλλογικής μας άμυνας, πληροφορήθηκα με ικανοποίηση τις δηλώσεις της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν: η πρόεδρος της Επιτροπής δήλωσε έτοιμη να διερευνήσει τρόπους δημοσιονομικής ευελιξίας, ώστε να αυξηθούν οι αμυντικές δαπάνες στο πλαίσιο του νέου Συμφώνου Σταθερότητας της Ενωσης.
Ήμουν από τους πρώτους που υποστήριξα αυτήν την κατεύθυνση, πολύ πριν αυτή έρθει στο προσκήνιο. Θυμίζω ότι την έχω αναλύσει σε όλες τις ευρωπαϊκές συναντήσεις κορυφής. Και το ίδιο έπραξα με κείμενό μου στους Financial Times πριν από την άτυπη Σύνοδο της Δευτέρας, όπου υποστήριξα και πάλι ότι έφτασε η ώρα της κοινής ευρωπαϊκής άμυνας.
Με τον Πρόεδρο Tusk, μάλιστα, έχουμε υπογράψει ειδική επιστολή, ήδη από τον Μάιο του 2024, ζητώντας να χρηματοδοτηθεί η ενιαία αντιαεροπορική ασπίδα της ηπείρου μας.
Φαίνεται ότι στο εξής ο δρόμος ενίσχυσης της ευρωπαϊκής άμυνας ανοίγει, με όλο και περισσότερες δυνάμεις να αναγνωρίζουν την αναγκαιότητά του. Σε έναν κόσμο αβέβαιο και ασταθή, η Ευρώπη καλείται να διεκδικήσει τη θέση της με όρους ασφάλειας και προόδου.
Και για να συμβεί αυτό είναι απαραίτητος ένας ευρύτερος δημοσιονομικός χώρος, ο οποίος θα επιτρέπει στα κράτη-μέλη να δαπανούν για την προστασία τους χωρίς να αμφισβητείται η οικονομική προοπτική τους.
Θέλουμε μια ισχυρή Ελλάδα στην Ευρώπη και μια ισχυρή Ευρώπη για την Ελλάδα. Έχει έρθει η ώρα να δράσουμε» αναφέρει αναλυτικά στην ανάρτησή του ο κύριος Μητσοτάκης.
