Η πιο πολύτιμη χρωστική ουσία της αρχαιότητας δεν παρασκευαζόταν από μια ρίζα ή το αφρώδες εκχύλισμα ενός ζιζανίου, αλλά με την εξαγωγή μιας γλοιώδους έκκρισης από τους βλεννογόνους αδένες που βρίσκονται πίσω από τον πρωκτό των θαλάσσιων σαλιγκαριών murex, σημειώνει σε δημοσίευμά της η «New York Times».
Η κοινή ονομασία της χρωστικής ουσίας, Τυριανή πορφύρα («Tyrian purple»), προέρχεται από τον βιότοπο των μαλακίων, τα οποία οι Φοίνικες φέρονται να άρχισαν να συλλέγουν τον 16ο αιώνα π.Χ. στην πόλη-κράτος της Τυρού στον σημερινό Λίβανο.
Επειδή κάθε σαλιγκάρι απέδιδε λίγο περισσότερο από μια σταγόνα από το έκκριμα -ένα διαυγές, δύσοσμο υγρό- χρειάζονταν περίπου 250.000 για την παραγωγή μιας ουγγιάς χρωστικής, σύμφωνα με ορισμένες αναφορές.
Από πού προήλθε όλο αυτό το μωβ είναι εδώ και καιρό ένα μυστήριο. Λίγες μόνο τοποθεσίες κατά μήκος της νότιας ακτής του Λεβάντε και στην Κύπρο παρουσιάζουν ενδείξεις παρασκευής της χρωστικής. Αλλά μια νέα μελέτη από ερευνητές του Πανεπιστημίου της Χάιφα στο Ισραήλ δείχνει ότι κατά το μεγαλύτερο μέρος της Εποχής του Σιδήρου, από το 1150 π.Χ. έως το 600 π.Χ. περίπου, ένα μικρό ακρωτήριο που ονομάζεται Τελ Σικμόνα στην ακτή Κάρμελ του Ισραήλ δεν ήταν ένας απλός οικισμός, όπως εικάζονταν προηγουμένως, αλλά ένα μεγάλο εργοστάσιο πορφύρας.
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο «Journal of the Institute of Archaeology of Tel Aviv», προτείνει ότι κατά τη διάρκεια του πρώτου μισού του 9ου αιώνα π.Χ., οι Ισραηλίτες κατέλαβαν το Τελ Σικμόνα και άρχισαν να εκμεταλλεύονται την κερδοφόρα αγορά της χρωστικής πορφύρας.
Ο Γκόλαν Σάλβι, μεταδιδακτορικός φοιτητής Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο και επικεφαλής συγγραφέας του άρθρου, είπε ότι η χρωστική πιθανώς δημιούργησε τόσο το argaman (μωβ) όσο και το techelet (γαλάζιο) που αναφέρονται δεκάδες φορές στην Εβραϊκή Βίβλο. «Η πορφυρή κατασκευή στο Τελ Σικμόνα συμπίπτει με την ύπαρξη του Πρώτου Ναού στην Ιερουσαλήμ», δήλωσε ο Δρ Σάλβι, αναφερόμενος στον οίκο λατρείας που, σύμφωνα με την εβραϊκή παράδοση, χτίστηκε από τον βασιλιά Σολομώντα στο σημείο όπου ο Θεός δημιούργησε τον Αδάμ.
Η Τυριανή πορφύρα ήταν η μόνη ανθεκτική χρωστική που γνώριζαν οι αρχαίοι.
Η ονομασία και η προέλευσή της ήταν επινόηση των Ρωμαίων. Ηδη από το 1900 π.Χ., οι Μινωίτες της Κρήτης ετοίμαζαν μια πορφυρή χρωστική από θαλάσσια σαλιγκάρια, δημιουργώντας μια βιομηχανία που στη συνέχεια αναπτύχθηκε και άνθισε σε ολόκληρη την Ανατολική Μεσόγειο. Το κέντρο της παραγωγής πιστεύεται ότι μεταφέρθηκε στο λιμάνι της Τύρου.
Πηγή: «The New York Times»
