Η ραγδαία ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης στο σύγχρονο επιχειρείν αναδιαμορφώνει τις λειτουργίες, αλλά ταυτόχρονα αναδεικνύει ένα κρίσιμο ηγετικό κενό. Ενώ οι αλγόριθμοι μπορούν να αναλύσουν τεράστιους όγκους δεδομένων, να αυτοματοποιήσουν πολύπλοκες διεργασίες και να προτείνουν βέλτιστες λύσεις, στερούνται ενός θεμελιώδους στοιχείου της διοίκησης: της λογοδοσίας. Το πραγματικό διακύβευμα για τους οργανισμούς δεν είναι πόσες θέσεις εργασίας θα αντικατασταθούν, αλλά ποιες στρατηγικές αποφάσεις πρέπει να παραμείνουν αυστηρά σε ανθρώπινα χέρια. Η τεχνολογία, τελικά, δεν αλλοιώνει την ευθύνη, αλλά τη συμπυκνώνει, καθιστώντας την ανεξάρτητη ανθρώπινη κρίση πιο πολύτιμη από ποτέ, σύμφωνα με την ανάλυση της Ρεβέκκας Πιτσίκα Managing Director της Ν2 Growth Greece. Ολόκληρη η ανάλυση της Ρεβέκκας Πιτσίκα έχει ως εξής:
«Σχεδόν εννέα στους δέκα οργανισμούς παγκοσμίως χρησιμοποιούν πλέον Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) σε τουλάχιστον μία λειτουργία τους. Μόλις τέσσερις στους δέκα, όμως, αποδίδουν σε αυτήν οποιαδήποτε επίδραση στο λειτουργικό τους αποτέλεσμα σε επίπεδο επιχείρησης, και μόλις το 6% τη μετατρέπει σε ουσιαστική αξία, σύμφωνα με παγκόσμια έρευνα για το 2025.
Το χάσμα αυτό δεν είναι τεχνολογικό. Είναι ηγετικό. Η ίδια έρευνα, στην έκδοση του Μαρτίου 2025, εντόπισε ότι η προσωπική εποπτεία της διακυβέρνησης της AI από τον Διευθύνοντα Σύμβουλο είναι από τους παράγοντες που συνδέονται ισχυρότερα με το οικονομικό αποτέλεσμα. Ο λόγος είναι απλός: η AI δεν μειώνει το βάρος της ηγεσίας. Ένας αλγόριθμος μπορεί να εισηγηθεί, ακόμη και να αποφασίσει σε όρια που του έχουν τεθεί. Δεν μπορεί να λογοδοτήσει.
Η δημόσια συζήτηση που έχει ανοίξει πλέον για την AI (τα όρια, τα οφέλη, ή η αντικατάσταση του ανθρώπινου δυναμικού κλπ) εξακολουθεί να θέτει το λάθος ερώτημα: πόσες εργασίες μπορεί να αντικαταστήσει η AI; Ωστόσο για όσους ηγούνται οργανισμών, το κρίσιμο ερώτημα είναι άλλο: ποιες αποφάσεις δεν πρέπει ποτέ να ανατεθούν στην AI και ποιος έχει την ευθύνη να το ορίσει.
Η αριθμητική της αντικατάστασης είναι λανθασμένη
Όταν ένα σύστημα AI μπορεί να εκτελέσει το 60% ή το 80% των επιμέρους εργασιών ενός ρόλου, είναι εύκολο να υποθέσουμε ότι αντικαθιστά αντίστοιχο ποσοστό της αξίας του. Η σχέση όμως δεν είναι γραμμική. Στους ηγετικούς ρόλους, η αξία δεν κατανέμεται ομοιόμορφα.
Η επιλογή του ανθρώπου που θα ηγηθεί μιας κρίσιμης μονάδας είναι πολυσύνθετη, γιατί ο ηγέτης κρίνεται από τις αποφάσεις του. Η απόφαση να κλείσει ένα εργοστάσιο ή να διατηρηθεί παρά το κόστος, για παράδειγμα, είναι απόφαση αυτού που ηγείται της εταιρείας και όχι της AI. Ωστόσο, όσο περισσότερες εργασίες «αναλαμβάνει» η AI, τόσο μεγαλύτερο μέρος της αξίας ενός ηγέτη συγκεντρώνεται σε αυτό το μικρό, μη αυτοματοποιήσιμο υπόλοιπο. Η τεχνολογία δεν αλλοιώνει την ηγετική ευθύνη. Τη συμπυκνώνει.
Η AI μπορεί να αναλύσει σενάρια, να εντοπίσει μοτίβα και να προτείνει τη βέλτιστη λύση με βάση τα δεδομένα που διαθέτει. Οι σημαντικές αποφάσεις, όμως, απαιτούν κρίση και λαμβάνονται από τον Διευθύνοντα Σύμβουλο. Αυτή η κρίση δεν είναι αδυναμία της ανάλυσης. Είναι το σημείο όπου η ανάλυση τελειώνει και ξεκινά η ηγεσία. Και σε αυτό το σημείο υπάρχει πάντα μια υπογραφή. Το Διοικητικό Συμβούλιο, οι μέτοχοι, οι εργαζόμενοι και οι εποπτικές αρχές δεν θα ζητήσουν λογαριασμό από έναν αλγόριθμο. Θα ζητήσουν λογαριασμό από έναν άνθρωπο.
Πώς πρέπει να διαχειριστεί ο Διευθύνων Σύμβουλος την χρήση AI
Να αναλάβει προσωπικά τη διακυβέρνηση της AI καθώς η αποκλειστική ανάθεση στη Διεύθυνση Πληροφορικής μετατρέπει ένα στρατηγικό ζήτημα σε τεχνικό.
Να ορίσει γραπτώς ποιες αποφάσεις παραμένουν ανθρώπινες. Ένας χάρτης αποφάσεων, εγκεκριμένος από το Διοικητικό Συμβούλιο: τι μπορεί η AI να αποφασίζει αυτόνομα, τι μόνο να εισηγείται και τι δεν αγγίζει. Χωρίς αυτόν, η γραμμή θα τραβηχτεί σιωπηρά, από όποιον προμηθευτεί το επόμενο εργαλείο.
Να επανασχεδιάσει τη δουλειά, όχι απλώς να την επιταχύνει. Οι οργανισμοί υψηλών επιδόσεων με βάση την ίδια έρευνα είναι σχεδόν τρεις φορές πιθανότερο να έχουν επανασχεδιάσει ριζικά τις ροές εργασίας τους. Η προσθήκη AI σε παλιές διαδικασίες εξηγεί γιατί οι περισσότεροι δεν βλέπουν αποτέλεσμα.
Να αξιολογεί την ανώτατη ομάδα με βάση την κρίση της. Όταν η ανάλυση γίνεται φθηνή, η αξία ενός μέλους της ανώτατης ομάδας κρίνεται από την ποιότητα των αποφάσεών του και τη διάθεσή του να αμφισβητεί και όχι από τον όγκο της παραγωγής του.
Τι σημαίνει για τον Διευθυντή Ανθρώπινου Δυναμικού η χρήση AI
Να περιγράφει τους κρίσιμους ρόλους με βάση τις αποφάσεις, όχι τα καθήκοντα. Οι περιγραφές θέσεων που απαριθμούν εργασίες θα απαξιωθούν πρώτες. Οι κρίσιμοι ρόλοι πρέπει να ορίζονται από τις αποφάσεις για τις οποίες λογοδοτούν.
Να αλλάξει τα κριτήρια αξιολόγησης και διαδοχής. Η κρίση, η ακεραιότητα, η ικανότητα να χτίζει κανείς εμπιστοσύνη και να αμφισβητεί ένα σύστημα γίνονται κεντρικά κριτήρια επιλογής ηγετών, όχι συμπληρωματικά.
Να προετοιμάσει την ανθρώπινη εποπτεία. Να καταγράψει πού χρησιμοποιείται AI σε αποφάσεις για ανθρώπους, ποιος την εποπτεύει, και αν αυτός διαθέτει την εκπαίδευση και την εξουσία να διαφωνήσει.
Να επανασχεδιάσει τη μαθητεία των μελλοντικών ηγετών. Αν οι πρώτες βαθμίδες της καριέρας αυτοματοποιούνται, τότε πρέπει να υπάρξει άλλος σχεδιασμός: εναλλαγή ρόλων, πραγματική ευθύνη νωρίτερα, καθοδήγηση από έμπειρα στελέχη.
Το κενό που λίγοι βλέπουν: πού θα μάθουν κρίση οι αυριανοί ηγέτες
Στους παραπάνω σχεδιασμούς υπάρχει ωστόσο ένα ερώτημα. Πού θα μάθουν κρίση οι αυριανοί ηγέτες; Κανείς δεν γεννιέται με ηγετική κρίση. Η κρίση αποκτάται σταδιακά, μέσα από χρόνια εργασίας, αναλύσεις, εισηγήσεις, διαπραγματεύσεις και μικρότερες αποφάσεις, όπου τα λάθη κοστίζουν λίγο και διδάσκουν πολύ. Ένας οργανισμός που αυτοματοποιεί τη δουλειά των νεότερων στελεχών χωρίς να επανασχεδιάσει τον τρόπο με τον οποίο αναπτύσσονται, κερδίζει παραγωγικότητα σήμερα και χάνει τη γενιά ηγετών που θα χρειαστεί σε δέκα χρόνια.
Η AI μπορεί να λειτουργεί είκοσι τέσσερις ώρες το εικοσιτετράωρο. Δεν μπορεί να υπογράψει καμία από τις αποφάσεις που πραγματικά μετρούν».















