Στη μεγάλη σημασία της στρατηγικής μετατόπισης της Ευρώπης και της Ελλάδας από το κλασικό μοντέλο της πράσινης μετάβασης στο ευρωπαϊκό πρότυπο «Resilient-by-Design» (Ανθεκτικότητα βάσει Σχεδιασμού) στάθηκε ο υφυπουργός Ανάπτυξης, Σταύρος Καλαφάτης.
Ανάμεσα σε άλλα, ο Σταύρος Καλαφάτης υπογράμμισε ότι η πράσινη μετάβαση συμπληρώνεται από το μοντέλο «Resilient-by-Design» και ανέπτυξε τις πέντε πρωτοβουλίες του υπουργείου Ανάπτυξης για «συμμαχία με τον τεχνικό κόσμο» όπως δήλωσε ο ίδιος.
Δήλωσε ότι οι υποδομές, τα κτίρια και τα δίκτυα πρέπει να σχεδιάζονται εξαρχής ως κρίσιμες εθνικές υποδομές, με αντοχή σε ακραία κλιματικά φαινόμενα, γεωπολιτικές αναταράξεις και πιέσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα. Παράλληλα, επισήμανε ότι η έρευνα και η καινοτομία αποτελούν θεμέλιο εθνικής ισχύος και οικονομικής αντοχής, όταν συνδέονται άμεσα με την πραγματικότητα των εργοταξίων και του τεχνικού κλάδου.
Κάνοντας απολογισμό των κυβερνητικών δράσεων, ο υφυπουργός Ανάπτυξης ανέφερε ότι οι εθνικές δαπάνες για Έρευνα και Ανάπτυξη κατέγραψαν ιστορικό ρεκόρ, φτάνοντας στο 1,54% του ΑΕΠ, δηλαδή στα 3,66 δισ. ευρώ, ενώ η Ελλάδα κατατάσσεται στην τέταρτη θέση στην ΕΕ ως προς τις κρατικές δαπάνες για Έρευνα και Ανάπτυξη.
Στο πεδίο της περιφερειακής ανάπτυξης, αναφέρθηκε στην ενίσχυση των 13 Περιφερειακών Κόμβων Καινοτομίας και ερευνητικών πόλων, όπως το ThessINTEC, το ΙΤΕ και το ΕΚΕΤΑ, με επενδύσεις άνω των 300 εκατ. από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην άμεση έναρξη επιχειρησιακής πρόσβασης του ιδιωτικού και του τεχνικού τομέα στον εθνικό υπερυπολογιστή «ΔΑΙΔΑΛΟΣ», μέσω συνεργασιών με ερευνητικά κέντρα. Όπως ανέφερε, η αξιοποίησή του, σε συνδυασμό με το ευρωπαϊκό AI Factory «Pharos» και το AI Nucleus του ΕΚΕΤΑ, συνδέεται με τη δημιουργία ψηφιακών διδύμων (Digital Twins) και τη μοντελοποίηση κλιματικών κινδύνων.
Στις παρεμβάσεις για τον παραγωγικό μετασχηματισμό ενέταξε τον σχεδιασμό του Mega Data Center της ΔΕΗ και νέου υπερυπολογιστή στην Κοζάνη, στο πλαίσιο της Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης.
Ως προς τα χρηματοδοτικά εργαλεία, στάθηκε στη θεσμοθέτηση φορολογικής υπερέκπτωσης δαπανών Έρευνας και Ανάπτυξης έως 315%, με αύξηση από το 130% στο 200% και δυνατότητα ανόδου έως το 315% για πράσινες, ψηφιακές και καινοτόμες συμπράξεις.
Αναφέρθηκε ακόμα στον νέο Αναπτυξιακό Νόμο (ν. 5203/2025), για επενδύσεις συνολικού ύψους άνω των 4 δισ. ευρώ, ο οποίος περιλαμβάνει ειδικό καθεστώς 150 εκατ. ευρώ αποκλειστικά για την ενσωμάτωση τεχνητής νοημοσύνης και πράσινων τεχνολογιών στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, καθώς και στην ενεργοποίηση του EquiFund II από την ΕΑΤΕ για startups στους τομείς CleanTech και ConTech.
Παρουσιάζοντας εφαρμογές της έρευνας στο πεδίο, ο κ. Καλαφάτης αναφέρθηκε στη χρήση τεχνητής νοημοσύνης στο Flyover Θεσσαλονίκης για τη διαχείριση της κυκλοφορίας, με ακρίβεια 93%, στους έξυπνους αισθητήρες ΕΚΕΤΑ/ΕΥΑΘ για το πόσιμο νερό και στο πρόγραμμα «Antinero», ύψους άνω των 600 εκατ. ευρώ, με drones, μικροδορυφόρους και αλγόριθμους πολιτικής προστασίας.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στις νομοθετικές παρεμβάσεις κατά του Greenwashing, στη θεσμοθέτηση του «Δικαιώματος στην Επισκευή» (Right to Repair), στη στήριξη του ευρωπαϊκού εταιρικού καθεστώτος «EU Inc.», που προβλέπει ίδρυση επιχειρήσεων σε 48 ώρες, και στη δέσμευση για ίδρυση αυτοτελούς Υπουργείου Ανώτατης Εκπαίδευσης, Έρευνας και Καινοτομίας.
Οι πέντε προτάσεις
Απευθυνόμενος στη διοίκηση του ΤΕΕ και στους εκπροσώπους των τεχνικών φορέων, ο υφυπουργός Ανάπτυξης διατύπωσε επίσημη πρόσκληση για πέντε συγκεκριμένες κοινές δράσεις.
Η πρώτη αφορά τη σύνδεση των τεχνικών ομίλων με τα Γραφεία Μεταφοράς Τεχνολογίας και τις περισσότερες από 1.000 startups του Elevate Greece, προκειμένου οι όμιλοι να γίνουν οι πρώτοι αγοραστές («First Buyers») εγχώριων πράσινων τεχνολογιών, στηρίζοντας την ελληνική καινοτομία στον τομέα ConTech.
Η δεύτερη πρόταση αφορά την από κοινού έκδοση, από τη ΓΓΕΚ και το ΤΕΕ, εξειδικευμένου οδηγού για την αξιοποίηση της φορολογικής υπερέκπτωσης 315% σε δαπάνες για ροές εργασίας BIM, πράσινα υλικά και ψηφιοποίηση εργοταξίων.
Ως τρίτη δράση, πρότεινε τη συγκρότηση κοινής ομάδας TRL και Technology Foresight μεταξύ ΓΓΕΚ και ΤΕΕ, με τη δημιουργία μόνιμου μηχανισμού χαρτογράφησης και αξιολόγησης της Τεχνολογικής Ετοιμότητας (TRL), ώστε η αγορά να γνωρίζει το στάδιο στο οποίο βρίσκονται οι εγχώριες τεχνολογίες.
Η τέταρτη πρόταση εστιάζει στον από κοινού σχεδιασμό υποδομών «Resilient-by-Design», με την παραχώρηση πρόσβασης των μελετητών μηχανικών στον «ΔΑΙΔΑΛΟ» και στις εθνικές υποδομές τεχνητής νοημοσύνης, για τη μοντελοποίηση κλιματικών κινδύνων και την παρακολούθηση έργων σε πραγματικό χρόνο.
Πέμπτη πρωτοβουλία είναι η διαθεσιμότητα του υπουργείου Ανάπτυξης να συνδιαμορφώσει με το ΤΕΕ προγράμματα επανακατάρτισης (Reskilling), με πόρους των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών Ταμείων, στο πλαίσιο μιας συμμαχίας για τον ψηφιακό και πράσινο εκσυγχρονισμό των μικρομεσαίων μηχανικών, ώστε τα εργαλεία BIM, GIS και AI να φτάσουν σε κάθε τεχνικό γραφείο της περιφέρειας.
