Στο δεύτερο εξάμηνο του 2027, όταν η Ελλάδα θα ασκεί την προεδρία της ΕΕ, αναμένεται πιθανότατα να ολοκληρωθεί η διαπραγμάτευση για τα 49,5 δισ. ευρώ της νέας ευρωπαϊκής προγραμματικής περιόδου (ΕΣΠΑ), σύμφωνα με τον αναπληρωτή υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκο Παπαθανάση, ο οποίος επισήμανε πως η Ελλάδα θα βρίσκεται «στις πρώτες 6 θέσεις από τις 27 χώρες» στην τελική κατάταξη απορρόφησης για το 2026
Παρουσιάζοντας στο συνέδριο Green Deal Greece 2026 την πρόοδο του σχεδίου για την πράσινη μετάβαση και την ανθεκτικότητα της χώρας, ο Νίκος Παπαθανάσης αναφέρθηκε στη διαπραγμάτευση για το νέο ΕΣΠΑ, ύψους 49,5 δισ. ευρώ, και εκτίμησε ότι η Ελλάδα θα παραμείνει και το 2026 στις κορυφαίες θέσεις απορρόφησης ευρωπαϊκών πόρων.
Ο Νίκος Παπαθανάσης στάθηκε στη σημασία της διαπραγμάτευσης για τους νέους ευρωπαϊκούς πόρους, τονίζοντας ότι ακόμα και οι λεπτομέρειες μπορούν να έχουν μεγάλη σημασία. «Δείτε πόσο κρίσιμο είναι να έχουμε μια ισχυρή διαπραγματευτική ισχύ και βεβαίως έναν ισχυρό πρωθυπουργό να διαπραγματευτεί τα καλύτερα για τη χώρα μας, γιατί μια μικρή λεπτομέρεια μπορεί να σημαίνει 5, 6 και 7 δισεκατομμύρια που δεν μπαίνουν στην ελληνική οικονομία».
Για τις χρηματοδοτήσεις μετά το Ταμείο Ανάκαμψης, υποστήριξε ότι οι διαθέσιμοι πόροι «υπερβαίνουν και το Ταμείο Ανάκαμψης». Όπως ανέφερε, οι εθνικοί πόροι της πενταετίας 2021-2025 ανήλθαν σε 10 δισ. ευρώ, ενώ το νέο εθνικό πρόγραμμα για την περίοδο 2026-2030 φτάνει τα 23 δισ. ευρώ, αυξημένο κατά 13 δισ. ευρώ.
Τα νέα χρηματοδοτικά εργαλεία
Παράλληλα, ξεκινούν τρία νέα χρηματοδοτικά εργαλεία, συνολικού ύψους 8 δισ. ευρώ, όπως αναφέρθηκε: το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, με 5,4 δισ. ευρώ, το Ταμείο Εκσυγχρονισμού, με 1,7 δισ. ευρώ, και το Ταμείο Απανθρακοποίησης, με 1,6 δισ. ευρώ.
Οι δράσεις τους αφορούν την ενεργειακή στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων και, σύμφωνα με τον ίδιο, συνδέονται με περισσότερους από 1,5 εκατ. πολίτες και πάνω από 70.000 επιχειρήσεις. Στο τρέχον ΕΣΠΑ, από τους συνολικούς πόρους των 26 δισ. ευρώ έχουν απορροφηθεί περίπου 8 δισ. ευρώ, δηλαδή ποσοστό κοντά στο 30%, σύμφωνα με την εκτίμησή του.
«Έχουμε να απορροφήσουμε ακόμα 18 δισεκατομμύρια», δήλωσε, προσθέτοντας ότι η Ελλάδα θα βρίσκεται «στις πρώτες 6 θέσεις από τις 27 χώρες» στην τελική κατάταξη απορρόφησης για το 2026, με βάση τις εκταμιεύσεις έως την 31η Οκτωβρίου.
Αναφερόμενος στην περίοδο 2021-2025, χαρακτήρισε κεντρικό χρηματοδοτικό εργαλείο το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, επισημαίνοντας ότι το 37,5% των 36 δισ. ευρώ κατευθύνθηκε στην πράσινη ανάπτυξη και το 20% στην ψηφιακή μετάβαση.
«Καταφέραμε και το πετύχαμε, γιατί θέσαμε αυτόν τον στόχο ως εθνικό στόχο», είπε, σημειώνοντας ότι η στήριξη που έλαβε η Ελλάδα αντιστοιχεί στο 17% του ΑΕΠ, γεγονός που την αναδεικνύει στη χώρα με τη μεγαλύτερη χρηματοδότηση αναλογικά με το μέγεθος της οικονομίας της.
Σύμφωνα με τον αναπληρωτή υπουργό, από τα 36 δισ. ευρώ του Ταμείου Ανάκαμψης, τα 18 δισ. ευρώ δημιούργησαν, μέσω της μόχλευσης ιδιωτικών πόρων, επενδυτικό αποτύπωμα 46 δισ. ευρώ σε επενδύσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη, ενώ για την πράσινη μετάβαση δόθηκαν δάνεια 11 δισ. ευρώ.
«Θα δείτε έργα που έχουν σχέση με εξοικονόμηση ενέργειας, με ηλεκτρική διασύνδεση. Θα δείτε έργα αποθήκευσης ενέργειας», δήλωσε, αναφερόμενος επίσης σε έργα που ήδη ολοκληρώνονται, όπως το Κτηματολόγιο και η ψηφιοποίηση περισσότερων από 1 δισ. σελίδων εγγράφων του ελληνικού Δημοσίου.
Ερωτηθείς για το αν οι γεωπολιτικές και ενεργειακές πιέσεις επιβάλλουν την υποχώρηση της πράσινης μετάβασης ως προτεραιότητας, απάντησε αρνητικά λέγοντας πως «έχει αποδειχτεί, χάρη στην πράσινη μετάβαση, ότι το χαμηλότερο κόστος στην ενέργεια το δίνουν οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας», ανέφερε.
Ωστόσο, διευκρίνισε ότι οι ΑΠΕ δεν επαρκούν από μόνες τους, καθώς χρειάζονται επενδύσεις σε συστήματα και αποθήκευση ενέργειας.
Συνδέοντας την ταχύτερη πράσινη μετάβαση με την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής βιομηχανίας, σε ένα διεθνές περιβάλλον που μεταβάλλεται γρήγορα, τόνισε πως «όσο πιο γρήγορα προχωρήσουμε, τόσο πιο γρήγορα θα δώσουμε το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα που θέλει η ελληνική βιομηχανία και η ελληνική επιχειρηματικότητα».
