Έσοδα εκατομμυρίων ευρώ για την τοπική αυτοδιοίκηση και μειώσεις στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος των νοικοκυριών δημιουργεί η λειτουργία έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ), με τα αιολικά πάρκα να αποτελούν τον βασικό χρηματοδότη του συγκεκριμένου μηχανισμού.
Για την ηλεκτροπαραγωγή του 2025, τα ποσά που κατευθύνονται σε δήμους και οικιακούς καταναλωτές ανέρχονται συνολικά σε 38,9 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων περισσότερα από 29 εκατ. ευρώ, δηλαδή περίπου το 75%, προέρχονται από την αιολική ενέργεια.
Η κατανομή των χρημάτων αποκτά ιδιαίτερη σημασία για μικρές ορεινές και νησιωτικές κοινότητες, όπου η πρόσθετη οικονομική στήριξη μπορεί να περιορίσει το ενεργειακό κόστος και να ενισχύσει τις δυνατότητες τοπικής ανάπτυξης.
Πώς κατανέμονται τα 38,9 εκατ. ευρώ
Ο μηχανισμός χρηματοδότησης βασίζεται στο ειδικό τέλος υπέρ ΟΤΑ και καταναλωτών, το οποίο αντιστοιχεί στο 3% του κύκλου εργασιών των έργων ΑΠΕ.
Τα ποσά παρακρατούνται αυτομάτως από τις πληρωμές προς τους παραγωγούς ενέργειας και αποδίδονται στους δικαιούχους, χωρίς να απαιτείται ξεχωριστή διαδικασία συγκέντρωσης των πόρων από τους δήμους.
Από το συνολικό ποσό των 38,9 εκατ. ευρώ, περίπου 15,6 εκατ. ευρώ προορίζονται για τη μείωση των λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας των οικιακών καταναλωτών, ενώ 23,4 εκατ. ευρώ κατευθύνονται στην οικονομική ενίσχυση των δήμων.
Ειδικότερα, περίπου 12 εκατ. ευρώ από τις εκπτώσεις στους καταναλωτές προέρχονται από αιολικά πάρκα.
Στον μηχανισμό συμμετέχουν επίσης φωτοβολταϊκοί σταθμοί, μικρά υδροηλεκτρικά έργα, εγκαταστάσεις βιοενέργειας και υβριδικά ενεργειακά συστήματα.
Οι πιστώσεις στους λογαριασμούς των νοικοκυριών θα ξεκινήσουν μετά την οριστικοποίηση των καταλόγων δικαιούχων, ενώ οι σχετικές αποδόσεις θα συνεχίζονται για όσο διάστημα λειτουργούν οι εγκαταστάσεις.
Κάρυστος και Θήβα στην κορυφή των ενισχύσεων
Στη γεωγραφική κατανομή των χρημάτων κυριαρχούν περιοχές με σημαντική παρουσία ενεργειακών επενδύσεων.
Ο Δήμος Καρύστου στην Εύβοια συγκεντρώνει το υψηλότερο ποσό πανελλαδικά, με 7 εκατ. ευρώ, ενώ ακολουθεί ο Δήμος Θηβαίων με 2,8 εκατ. ευρώ.
Σημαντικές ενισχύσεις κατευθύνονται επίσης στην Κοζάνη, με 1,6 εκατ. ευρώ, και στην Τανάγρα Βοιωτίας, με 1,5 εκατ. ευρώ.
Ο Δήμος Αρριανών Ροδόπης λαμβάνει 1,4 εκατ. ευρώ και ο Δήμος Κύμης–Αλιβερίου 1,1 εκατ. ευρώ.
Από 1 εκατ. ευρώ αντιστοιχεί στους δήμους Αλεξανδρούπολης και Εορδαίας, ενώ ακολουθούν η Ύδρα με 840.000 ευρώ και οι Δελφοί με 800.000 ευρώ.
Τα ποσά αυτά περιλαμβάνουν τόσο την ενίσχυση της τοπικής αυτοδιοίκησης όσο και τις εκπτώσεις που αναλογούν στους οικιακούς καταναλωτές.
Οι κοινότητες με τις μεγαλύτερες εκπτώσεις ρεύματος
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η κατανομή των χρημάτων σε επίπεδο κοινότητας, καθώς αναδεικνύει τη σημασία των ενεργειακών έργων για μικρούς πληθυσμούς.
Η κοινότητα Κομίτου Ευβοίας βρίσκεται στην πρώτη θέση, με 840.000 ευρώ που προορίζονται για τους οικιακούς καταναλωτές χάρη στη λειτουργία αιολικών πάρκων.
Ακολουθούν η Ύδρα με 336.000 ευρώ, τα Στύρα Ευβοίας, μέσω της κοινότητας Στουππαίων, με 296.000 ευρώ, και η Αισύμη Έβρου με 288.000 ευρώ.
Σημαντικά ποσά αντιστοιχούν επίσης στον Πλατανιστό Ευβοίας με 276.000 ευρώ, στη Θίσβη Βοιωτίας με 263.000 ευρώ και στην Αμυγδαλέα Ευβοίας με 245.000 ευρώ.
Στη Ροδόπη, η Οργάνη λαμβάνει 234.000 ευρώ και ο Κέχρος 201.000 ευρώ, ενώ στα Νέα Στύρα αντιστοιχούν 229.000 ευρώ και στη Δεσφίνα Φωκίδας 189.000 ευρώ.
Η συγκεκριμένη κατανομή δείχνει ότι το όφελος δεν περιορίζεται στα μεγάλα αστικά κέντρα, αλλά αφορά κυρίως περιοχές της περιφέρειας.
Στερεά Ελλάδα και Κρήτη ξεχωρίζουν
Σε επίπεδο περιφερειών, η Στερεά Ελλάδα συγκεντρώνει τα υψηλότερα ποσά της ηπειρωτικής χώρας, με συνολική ενίσχυση 15,4 εκατ. ευρώ.
Ακολουθούν η Δυτική Μακεδονία και η Πελοπόννησος, όπου η παρουσία έργων ΑΠΕ δημιουργεί πρόσθετα έσοδα για τους δήμους.
Στη νησιωτική Ελλάδα, η Κρήτη βρίσκεται στην πρώτη θέση, με 1,8 εκατ. ευρώ, κυρίως λόγω των αιολικών εγκαταστάσεων στην ανατολική πλευρά του νησιού.
Πέρα από την άμεση οικονομική ενίσχυση, ο μηχανισμός αναδεικνύει και μια ευρύτερη αναπτυξιακή διάσταση: τη δυνατότητα οι τοπικές κοινωνίες να αποκτούν διαρκές οικονομικό όφελος από την παραγωγή ανανεώσιμης ενέργειας.
Για τις μικρές κοινότητες, ιδιαίτερα τις ορεινές και νησιωτικές, η διατήρηση του πληθυσμού και η χρηματοδότηση τοπικών αναγκών αποτελούν σημαντικές προκλήσεις.
Η αποτελεσματική αξιοποίηση των συγκεκριμένων πόρων μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση των υποδομών και στη μείωση των ενεργειακών επιβαρύνσεων.
Το ουσιαστικό ζητούμενο είναι η έγκαιρη απόδοση των χρημάτων στους δικαιούχους και η εξασφάλιση ότι τα οικονομικά οφέλη των ενεργειακών επενδύσεων θα έχουν σταθερό και μετρήσιμο αντίκτυπο στην καθημερινότητα των κατοίκων.
