Αλλάζει ο χάρτης των συλλογικών συμβάσεων εργασίας, καθώς οι νέες συμφωνίες μεταξύ εργοδοτών και εργαζομένων προβλέπουν αυξήσεις αποδοχών, πρόσθετα επιδόματα και ευνοϊκότερους όρους απασχόλησης.
Με βάση τον νόμο 5278/2026, που διευκολύνει την επέκταση των κλαδικών συμβάσεων, έχουν υπογραφεί μέχρι στιγμής συμφωνίες σε πέντε κλάδους. Η επέκτασή τους επιτρέπει την εφαρμογή των όρων τους και σε εργαζομένους επιχειρήσεων που δεν δεσμεύονται αρχικά από τις συμβαλλόμενες οργανώσεις, εφόσον ολοκληρωθεί η προβλεπόμενη διαδικασία.
Πετρελαιοειδή: Δύο αυξήσεις 3,5% έως το 2028
Η πιο πρόσφατη συμφωνία αφορά περίπου 5.000 εργαζομένους σε επιχειρήσεις εισαγωγής και εμπορίας πετρελαιοειδών και υγραερίων.
Η τριετής σύμβαση, που υπογράφηκε στις 7 Οκτωβρίου από τον ΣΕΒ και την Πανελλήνια Ομοσπονδία Ενέργειας, ισχύει αναδρομικά από την 1η Απριλίου 2026 έως τις 31 Μαρτίου 2029.
Προβλέπει αναπροσαρμογές στους εισαγωγικούς μισθούς και τα ημερομίσθια για το 2026, καθώς και δύο επιπλέον αυξήσεις 3,5%, από την 1η Απριλίου 2027 και την 1η Απριλίου 2028. Περιλαμβάνει επίσης βελτιώσεις σε παροχές και θεσμικούς όρους, με τις αποδοχές να διαφοροποιούνται ανάλογα με την ειδικότητα και την προϋπηρεσία.
Επισιτισμός, αρτοποιεία και ζαχαρώδη προϊόντα
Στον επισιτισμό, η νέα διετής σύμβαση ισχύει από τον Απρίλιο του 2026 έως τον Μάρτιο του 2028 και προβλέπει βασικούς μισθούς από 930 έως 1.100 ευρώ. Προστίθενται επίδομα γάμου 10%, επίδομα τουριστικής εκπαίδευσης έως 15% και επίδομα εποχικής απασχόλησης 10%.
Στη βιομηχανία και βιοτεχνία ζαχαρωδών προϊόντων, η τριετής συμφωνία προβλέπει βασικά ημερομίσθια από 42,61 έως 44,05 ευρώ, επίδομα γάμου 10%, επίδομα εκπαίδευσης έως 10% και προσαύξηση 20% για αρχιτεχνίτες. Η επέκτασή της διευρύνει την κάλυψη σε περίπου 23.000 εργαζομένους.
Για τους εργαζομένους στα αρτοποιεία, η διετής σύμβαση προβλέπει αρχικό μισθό 950 ευρώ, επίδομα γάμου και ανθυγιεινής εργασίας 10% το καθένα, καθώς και δυνατότητα πενθήμερης εργασίας 40 ωρών.
Νέα επιδόματα για τεχνολόγους τροφίμων
Η πέμπτη συμφωνία αφορά τους τεχνολόγους και επιστήμονες τροφίμων, ποτών και διατροφής.
Η τριετής σύμβαση ισχύει από την 1η Ιουνίου 2026 έως τις 31 Μαΐου 2029 και προβλέπει, μεταξύ άλλων, ειδικό τεχνικό επίδομα 7% για συγκεκριμένες θέσεις ευθύνης και επίδομα τέκνου 50 ευρώ μηνιαίως για κάθε παιδί έως την ενηλικίωσή του.
Τι αλλάζει στην επέκταση των συμβάσεων
Κεντρική αλλαγή του νέου πλαισίου είναι η μείωση του ορίου αντιπροσωπευτικότητας για την επέκταση μιας κλαδικής σύμβασης από το 50% στο 40% των εργαζομένων που απασχολούνται σε επιχειρήσεις οι οποίες δεσμεύονται από τις συμβαλλόμενες εργοδοτικές οργανώσεις.
Παράλληλα, προβλέπεται δυνατότητα παράκαμψης του ορίου υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, όταν συμμετέχει στην υπογραφή η ΓΣΕΕ.
Πάντως, η υπογραφή μιας σύμβασης δεν συνεπάγεται από μόνη της την υποχρεωτική εφαρμογή της σε ολόκληρο τον κλάδο. Απαιτείται η επέκτασή της σύμφωνα με τις νόμιμες διαδικασίες.
Το στοίχημα της κάλυψης των εργαζομένων
Πριν από την ψήφιση του νέου νόμου, μόλις το 27% των εργαζομένων καλυπτόταν από συλλογικές συμβάσεις. Ορισμένες εκτιμήσεις ανεβάζουν πλέον το ποσοστό στο 32%-35%, χωρίς ωστόσο να υπάρχουν ακόμη ακριβή στοιχεία για την πραγματική κάλυψη από κάθε νέα συμφωνία.
Η απόσταση από τον ευρωπαϊκό στόχο του 80% παραμένει μεγάλη.
Καθοριστική για την περαιτέρω διεύρυνση θα μπορούσε να αποδειχθεί η επαναφορά της κλαδικής σύμβασης των ιδιωτικών υπαλλήλων, η οποία εκτιμάται ότι μπορεί να καλύψει περίπου 700.000 μισθωτούς στο εμπόριο και στις υπηρεσίες.
Το κρίσιμο ζητούμενο, επομένως, δεν είναι μόνο η υπογραφή περισσότερων συμφωνιών, αλλά η ουσιαστική εφαρμογή τους, ώστε οι προβλεπόμενες αυξήσεις και παροχές να φτάσουν σε όσο το δυνατόν περισσότερους εργαζομένους.
