«Στις καθυστερήσεις και την παράταση» θα κριθεί -για άλλη μια φορά όπως όλα δείχνουν- η λήψη αποφάσεων από την Ευρώπη για δημοσιονομική ευελιξία την οποία που θα επιτρέψει νέα μέτρα στήριξης για την ενεργειακή κρίση.
Για άλλη μια φορά οι ηγέτες της ΕΕ συμφώνησαν… ότι διαφωνούν. Ενώ όμως οι Βρυξέλλες “κλωτσάνε το τενεκεδάκι” για αποφάσεις προς την επόμενη Σύνοδο ηγετών τον Νοέμβριο, η επόμενη ημέρα της χθεσινής Συνόδου Κορυφής βρίσκει την Ελλάδα να έχει πετύχει να αποτυπωθεί στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου η ανάγκη εξέτασης πρόσθετων στοχευμένων και προσωρινών πολιτικών για την αντιμετώπιση των υψηλών τιμών της ενέργειας.
Ιδιαίτερη σημασία δίνει η Αθήνα στην αναφορά στις διαφορετικές συνθήκες που επικρατούν στα κράτη-μέλη, καθώς αναγνωρίζεται η ανάγκη να λαμβάνονται υπόψη οι επιμέρους εθνικές ιδιαιτερότητες.
Αυτό σημαίνει για την Αθήνα ότι μέχρι να δοθούν κατευθύνσεις από την Κομισιόν τον Νοέμβριο -ή και Δεκέμβριο ίσως με τους ρυθμούς αυτούς– κάθε κράτος μέλος θα κινείται «στα τυφλά», ισορροπώντας όπως μπορεί μεταξύ αναγκών των πολιτών, ευρωπαϊκών κανόνων στους προϋπολογισμούς, δημοσιονομικών αντοχών αλλά και του φόβου για την πρωτοφανή τα τελευταία 20 χρόνια πίεση στα γαλλικά και ευρωπαϊκά ομόλογα.
Ουσιαστικά πάντως ο πρωθυπουργός κράτησε «ζωντανό» το ελληνικό αίτημα για ευελιξία, αποσυνδέοντάς το από το ρήγμα “βορείων-νοτίων” για ενδεχόμενη γενικευμένη χαλάρωση -σχέδιο που δεν φαίνεται να ευοδώνεται υπό τον φόβο όλων για τυχόν νέα κρίση δανεισμού «α λα Ελληνικά» στα κρατικά ομόλογα. Κρατάει έτσι «καύσιμα» και επιχειρήματα που θα δώσουν ώθηση στη διαπραγμάτευση του Νοεμβρίου, για μια ελληνική διαφοροποίηση από τους ευρωπαϊκούς κανόνες. Η εξέλιξη αυτή θα μεταφράζεται άμεσα σε επιπλέον στήριξη «στην τσέπη» των νοικοκυριών, στα τέλη της χρονιάς ή τις αρχές της επόμενης.
Από «συμπληγάδες» τα μέτρα στήριξης
Χωρίς αποφάσεις και με όλα τα ανοικτά μέτωπα μετατίθενται για Νοέμβριο -με κυριότερο τη σύγκρουση για το στρεβλό ευρωπαϊκό σύστημα δικαιωμάτων ρύπων ETS αλλά και το τεράστιο ζήτημα για τις περικοπές του Ευρωπαϊκού Προϋπολογισμού οι οποίες επηρεάζουν και τα κονδύλια στην Κοινή Αγροτική Πολιτική μετά το 2028. Ο αμέσως επόμενος -και πιο άμεσος- στόχος για τον Κυριάκο Μητσοτάκη είναι η εξέταση συγκεκριμένων στοχευμένων και προσωρινών μέτρων που θα ανταποκρίνονται στην πίεση που δέχονται τον φετινό χειμώνα τα ελληνικά νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Το περίγραμμα του ελληνικού αιτήματος έδωσε ο Κυριάκος Πιερρακάκης στη χθεσινή συνέντευξή του στο CNN. Μιλώντας ως Πρόεδρος του Eurogroup μίλησε για «άσκηση ισορροπίας» ανάμεσα στις αυξανόμενες ενεργειακές ανάγκες, στη στήριξη στους πολίτες αλλά και τις πιέσεις στις αγορές ομολόγων.
Μιλώντας και με την ιδιότητά του ως υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών όμως, ουσιαστικά επιβεβαίωσε τη στρατηγική την οποία αποκάλυψε το newmoney για ένα σχέδιο που θα αξιοποιεί μέρος -μικρό έστω- των δαπανών που επιτρέπει η νέα ενεργειακή ρήτρα ήδη- για να δοθεί επιπλέον στήριξη χωρίς να παραβιάζεται το όριο κρατικών δαπανών που έχει διαθέσιμο ως κράτος – μέλος της ΕΕ.
«Στην πραγματικότητα, η πρότασή μας αφορούσε μια διαφορετική σύνθεση στο πλαίσιο της υφιστάμενης δημοσιονομικής συμφωνίας. Δεν αφορούσε, επομένως, περισσότερες δαπάνες, αλλά έναν διαφορετικό τρόπο κατανομής τους. Υπάρχει, όπως γνωρίζουμε, η ρήτρα διαφυγής» τόνισε, απαντώντας στον δημοσιογράφο του CNN Richard Quest που εντόπιζε την αντίφαση ότι «οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, συμπεριλαμβανομένης της ελληνικής, έχουν ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή μεγαλύτερο δημοσιονομικό χώρο» ενώ την ίδια στιγμή καλούνται να περιορίσουν τη δημοσιονομική επέκταση.
Αναφερόμενος στην αντίφαση «δεν μπορείτε να κάνετε και τα δύο ταυτόχρονα, ενώ οι αποδόσεις των ομολόγων αυξάνονται» την οποία εντόπιζε επίμονα ο δημοσιογράφος, ο Κυριάκος Πιερρακάκης περιέγραψε ποιο είναι το «μονοπάτι» που θέλει να ακολουθήσει η Ελλάδα: «Δεν υπάρχει αντίφαση ανάμεσα σε αυτούς τους στόχους, διότι, εντός του υφιστάμενου δημοσιονομικού πλαισίου και των προβλεπόμενων ρητρών του, μπορούν να ενσωματωθούν ευελιξίες στο σύστημα, χωρίς δημοσιονομική επέκταση» επεσήμανε.
Τι κρύβει αυτή η απάντηση;
Πιθανότατα επιβεβαιώνει ότι με το σχέδιο για επενδύσεις 1,002 δισ. ευρώ που υπέβαλε και εγκρίθηκε από την ΕΕ, η Αθήνα δεν εξάντλησε πλήρως τον «χώρο» που άνοιξε η ενεργειακή ρήτρα την οποία εξασφάλισε για επενδύσεις σε αποθήκευση και εξοικονόμηση ενέργειας. Πιθανότατα διακράτησε κάποια περιθώρια ακόμα για επιδοτήσεις ή ελαφρύνσεις σε πολίτες, αντί να διατεθούν όλα μόνο για επενδύσεις σε μπαταρίες, προγράμματα «Εξοικονομώ» κλπ, τα οποία εξοικονομούν μεν ενέργεια και χρήματα σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά, αλλά αργούν να δώσουν «ανάσες» σε όσους τις έχουν ανάγκες αυτό τον χειμώνα.
