Στις αρχές του έτους, το ευρώ ήταν ένα από τα πιο δημοφιλή επενδυτικά προϊόντα στις παγκόσμιες αγορές. Οι επενδυτές ανέμεναν ότι η ΕKT θα συνέχιζε να αυξάνει τα επιτόκια, ενώ το δολάριο έχανε τη λάμψη του, και στα τέλη Ιανουαρίου το ενιαίο νόμισμα ξεπέρασε τα 1,20 δολάρια. Εννέα μήνες αργότερα, αυτή η εμπιστοσύνη έχει εξαντληθεί.
Το ευρώ κατέγραψε τέσσερις συνεχόμενες εβδομαδιαίες απώλειες και πρόσφατα έπεσε στο χαμηλό των 1,116 δολαρίων, το χαμηλότερο επίπεδό του έναντι του δολαρίου από τον Μάιο του 2025.
Πίσω από την πτώση βρίσκονται δύο κρίσεις που συνέπεσαν χρονικά: ένα ενεργειακό σοκ που η Ευρώπη δεν μπορεί να ελέγξει και ένας γαλλικός προϋπολογισμός που κανείς δεν φαίνεται να μπορεί να εγκρίνει.
Γιατί λοιπόν πέφτει το ευρώ και πόσο ακόμα μπορεί να πέσει, σύμφωνα με το Euronews;
Το πρώτο πρόβλημα είναι η ενέργεια, και ξεκινά από τα Στενά του Ορμούζ.
Οι αποστολές LNG μέσω των Στενών έχουν σε μεγάλο βαθμό μπλοκαριστεί από τότε που ξέσπασε ο πόλεμος με το Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου. Η Ευρώπη εισάγει το μεγαλύτερο μέρος του φυσικού αερίου που καταναλώνει, οπότε αναγκάστηκε να ανταγωνιστεί για τα εναπομείναντα φορτία.
Τα ευρωπαϊκά αποθέματα φυσικού αερίου ήταν γεμάτα κατά 71,5% στις 2 Οκτωβρίου, έναντι 82,6% ένα χρόνο νωρίτερα, με τον χειμώνα να απέχει μόλις λίγες εβδομάδες.
Το αργό Brent διαπραγματευόταν κοντά στα 100 δολάρια το βαρέλι πρόσφατα. Από την αρχή του έτους, έχει σημειώσει άνοδο άνω του 60% Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας μετακυλίονται πλέον στις τιμές καταναλωτή.
Ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη σημείωσε άνοδο στο 3,8% τον Σεπτέμβριο από 3,2% τον Αύγουστο, το υψηλότερο επίπεδό του από τον Σεπτέμβριο του 2023, σύμφωνα με την Eurostat. Μόνο οι τιμές της ενέργειας αυξήθηκαν κατά 18,8% σε σχέση με πέρυσι.
Υπό κανονικές συνθήκες, αυτό θα είχε βοηθήσει το ευρώ.
Ο υψηλότερος πληθωρισμός ωθεί μια κεντρική τράπεζα να αυξήσει τα επιτόκια και τα υψηλότερα επιτόκια προσελκύουν επενδυτές που αναζητούν καλύτερη απόδοση για τα χρήματά τους. Αυτή τη φορά η λογική αυτή δεν ίσχυσε.
Στα τέλη Σεπτεμβρίου, οι αγορές είχαν προεξοφλήσει περίπου τρεισήμισι επιπλέον αυξήσεις επιτοκίων από την ΕΚΤ. Τώρα προεξοφλούν περίπου δυόμισι. Την περασμένη εβδομάδα, η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, αντέκρουσε αυτές τις προσδοκίες.
Ο Ενρίκε Ντίαζ-Αλβάρεζ, επικεφαλής οικονομολόγος της Ebury, δήλωσε ότι η έκπληξη του πληθωρισμού τον Σεπτέμβριο «δεν βοήθησε καθόλου το κοινό νόμισμα», ειδικά μετά τις δηλώσεις της Λαγκάρντ, «οι οποίες κατέστησαν σαφές ότι ο πήχης για αύξηση των επιτοκίων τον Οκτώβριο από το Διοικητικό Συμβούλιο είναι πλέον πράγματι πολύ υψηλός».
Αυτό άφησε το ευρώ να επιβαρύνεται με το κόστος του υψηλού πληθωρισμού, χωρίς όμως να αποκομίζει τα οφέλη των υψηλότερων επιτοκίων. Για τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, οι συνέπειες εκτείνονται πέρα από τις συναλλαγές συναλλάγματος. Ένα ασθενέστερο ευρώ αυξάνει το κόστος των εισαγωγών που τιμολογούνται σε δολάρια, ενδεχομένως ενισχύοντας τον ενεργειακό κλονισμό που ήδη συμπιέζει την αγοραστική δύναμη.
Το δεύτερο πλήγμα προήλθε από το Παρίσι. Οι επενδυτές απαιτούν πλέον πολύ υψηλότερα επιτόκια για να δανείσουν στη Γαλλία σε σύγκριση με τη Γερμανία.
Πρόσφατα, η διαφορά μεταξύ του κόστους δανεισμού των δύο χωρών για 10ετή ομόλογα έφτασε πάνω από 1,4%, το μεγαλύτερο χάσμα από την κρίση χρέους του 2011-2012.
Ο προϋπολογισμός του Γάλλου πρωθυπουργού Λεκορνύ για το 2027, ο οποίος περιλαμβάνει περικοπές ύψους 43 δισ. ευρώ, εξακολουθεί να μην έχει την υποστήριξη της πλειοψηφίας στο κοινοβούλιο.
Ο διοικητής της Τράπεζας της Γαλλίας, προειδοποίησε πρόσφατα ότι η χώρα κινδυνεύει να «στραγγαλιστεί από τα επιτόκια», εκτός αν αντιμετωπίσει τα δημοσιονομικά της.
Ο Φραντσέσκο Πέσολε, στρατηγικός αναλυτής συναλλάγματος στην ING, περιγράφει δύο τρόπους με τους οποίους αυτό βλάπτει το ευρώ.
Ο πρώτος είναι άμεσος. Όταν μια μεγάλη χώρα της Ευρωζώνης φαίνεται πιο επικίνδυνη επενδυτικά, οι επενδυτές ζητούν επιπλέον απόδοση για να διατηρήσουν οποιοδήποτε περιουσιακό στοιχείο τιμολογείται σε ευρώ, ενώ ορισμένοι απλώς επιλέγουν να κατέχουν μικρότερο ποσό.
Ο δεύτερος τρόπος είναι έμμεσος. Όσο μεγαλύτερη είναι η πίεση στις αγορές κρατικών ομολόγων, τόσο λιγότερο πιθανό είναι η ΕΚΤ να συνεχίσει να αυξάνει τα επιτόκια και να επιτείνει αυτή την πίεση.
Η Ισπανία προσέθεσε ένα δεύτερο επίπεδο πολιτικού κινδύνου αυτή την εβδομάδα, όταν ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ προκήρυξε πρόωρες γενικές εκλογές για τις 29 Νοεμβρίου.
Το πιο σαφές σημάδι του πόσο έχει αλλάξει το κλίμα προέρχεται από τα στοιχεία των αμερικανικών συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης.
Κάθε εβδομάδα, η CFTC δημοσιεύει τις θέσεις των επενδυτών έναντι του ευρώ. Μια αρνητική θέση (short) είναι ένα στοίχημα ότι το νόμισμα θα υποχωρήσει.
Την εβδομάδα που έληξε στις 29 Σεπτεμβρίου, οι κερδοσκόποι επενδυτές κατείχαν 301.439 shorts επί του ευρώ, τον υψηλότερο αριθμό που έχει καταγραφεί στα στοιχεία της CFTC. Κάθε συμβόλαιο έχει αξία 125.000 ευρώ, οπότε τα στοιχήματα ανέρχονται συνολικά σε περίπου 38 δισεκατομμύρια ευρώ.
Οι τράπεζες διχάζονται μεταξύ εκείνων που προβλέπουν περαιτέρω δυσκολίες και εκείνων που πιστεύουν ότι η πτώση έχει προχωρήσει υπερβολικά.
Ο Πέσολε της ING βλέπει περιθώριο για περαιτέρω απώλειες, εάν η γαλλική αγορά ομολόγων επιδεινωθεί εκ νέου.
«Το ασφάλιστρο δημοσιονομικού κινδύνου παραμένει σχετικά περιορισμένο, αφήνοντας περιθώριο για το EUR/USD να δοκιμάσει το 1,110 ή ακόμη και το 1,100, εάν ενταθεί η πίεση στην αγορά ομολόγων», ανέφερε.
Η Danske Bank αναμένει ότι η πτώση θα διαρκέσει. «Το EUR/USD έφτασε τον 12μηνο στόχο μας στο 1,12 νωρίτερα από το προβλεπόμενο, αλλά πιστεύουμε ότι η πτωτική τάση θα συνεχιστεί έως το 2027», ανέφερε η τράπεζα.
Υποστηρίζει ότι το πρόβλημα της Ευρώπης με τις υψηλές τιμές της ενέργειας αφήνει την ΕΚΤ σε δίλημμα μεταξύ της προστασίας των δημόσιων οικονομικών και της καταπολέμησης του πληθωρισμού.
Η Άνα Μουνέρα της BBVA είναι λιγότερο απαισιόδοξη βραχυπρόθεσμα. «Η πτώση του ευρώ ήταν, κατά τη γνώμη μας, υπερβολικά σοβαρή, και τα επίπεδα αρχίζουν να φαίνονται υπερβολικά χαμηλά», ανέφερε. Παρ’ όλα αυτά, αναμένει ότι το ευρώ θα διαπραγματεύεται αρκετά κάτω από τα πρόσφατα υψηλά του, επειδή η άποψη των επενδυτών για το νόμισμα «έχει σαφώς επιδεινωθεί».
Οι έντονες θέσεις πώλησης (short) μπορούν επίσης να τροφοδοτήσουν μια ανάκαμψη. Καλύτερα νέα ενδέχεται να ωθήσουν τους επενδυτές που στοιχηματίζουν κατά του ευρώ να το αγοράσουν ξανά, επιταχύνοντας τυχόν ανάκαμψη.
Μια αξιόπιστη συμφωνία για τον γαλλικό προϋπολογισμό, ηρεμότερες αγορές ομολόγων ή πτώση των τιμών της ενέργειας θα μπορούσαν, επομένως, να διακόψουν την πτώση.
