Πρόστιμα 360.000 ευρώ που μηδενίστηκαν, ένας φορολογικός καταλογισμός που χάθηκε από μια λάθος θυροκόλληση κι ένας ιδιοκτήτης ταξί που τιμωρήθηκε επειδή η ίδια η φορολογική διοίκηση χρειάστηκε πέντε μήνες για να του απαντήσει.
Είναι μερικές από τις πραγματικές υποθέσεις που έφτασαν στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) και αποκαλύπτουν πώς λάθη, παραλείψεις και αστοχίες του φορολογικού ελέγχου μπορούν να αλλάξουν ολόκληρο τον λογαριασμό. Η πιο εντυπωσιακή αφορά επιχείρηση στην οποία επιβλήθηκαν πρόστιμα συνολικού ύψους 360.000 ευρώ για τέσσερα φορολογικά έτη, επειδή, σύμφωνα με τον έλεγχο, δεν είχε παραδώσει τα λογιστικά αρχεία που της ζητήθηκαν. Ο λογαριασμός ήταν 90.000 ευρώ για κάθε έτος. Στη ΔΕΔ, όμως, αποδείχθηκε ότι ο έλεγχος δεν προσδιόριζε ποια ακριβώς στοιχεία έλειπαν ούτε γιατί ήταν απαραίτητα για τον προσδιορισμό της φορολογητέας ύλης. Στον φάκελο υπήρχαν μάλιστα στοιχεία που η εταιρεία είχε στείλει στο προσωπικό email του ελεγκτή.
Σε άλλη υπόθεση, ο καταλογισμός χάθηκε από τον τρόπο με τον οποίο η Εφορία επιχείρησε να τον κοινοποιήσει. Οι πράξεις θυροκολλήθηκαν χωρίς να έχει προηγηθεί η προβλεπόμενη ηλεκτρονική κοινοποίηση. Η ΔΕΔ έκρινε τη διαδικασία μη νόμιμη και η υπόθεση οδηγήθηκε σε παραγραφή.
Οι υποθέσεις
Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η περιπέτεια ενός ιδιοκτήτη ταξί. Είχε υποβάλει εγκαίρως αίτημα διακοπής εργασιών, αλλά η φορολογική διοίκηση χρειάστηκε πέντε μήνες για να απαντήσει. Στο μεταξύ δημιουργήθηκε ζήτημα με την εκπρόθεσμη παύση της φορολογικής μηχανής και του επιβλήθηκε πρόστιμο. Ο επαγγελματίας προσέφυγε και δικαιώθηκε. Η ΔΕΔ έκρινε ότι δεν μπορούσε να πληρώσει εκείνος την καθυστέρηση της ίδιας της διοίκησης και ακύρωσε το πρόστιμο.
Παρόμοια κατάληξη είχε υπόθεση φόρου συγκέντρωσης κεφαλαίου. Ο φορολογούμενος είχε απευθυνθεί εγκαίρως στην ΑΑΔΕ μέσω της εφαρμογής «Τα Αιτήματά μου», όμως η υπηρεσία καθυστέρησε να απαντήσει. Ακολούθησε εκπρόθεσμη δήλωση και πρόστιμο, το οποίο η ΔΕΔ τελικά ακύρωσε.
Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις στις οποίες το πρόβλημα βρίσκεται στον ίδιο τον τρόπο με τον οποίο στήθηκε ο έλεγχος. Σε επιχείρηση με 385 είδη το 2020 και 397 το 2021, οι ελεγκτές επέλεξαν δείγμα μόλις δέκα ειδών ανά χρήση, εντόπισαν αποκλίσεις στην αποτίμηση των αποθεμάτων και έκριναν αναξιόπιστο το λογιστικό της σύστημα. Ακολούθησε έμμεσος προσδιορισμός εισοδήματος και καταλογισμοί για φόρο εισοδήματος, ΦΠΑ και πρόστιμα.
Η ΔΕΔ έκρινε ότι ένα τόσο περιορισμένο δείγμα δεν αρκούσε, χωρίς ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, για να χαρακτηριστεί συνολικά αναξιόπιστο το λογιστικό σύστημα. Το μεγαλύτερο μέρος των καταλογισμών ακυρώθηκε και παρέμεινε μόνο συγκεκριμένη λογιστική διαφορά 1.295,89 ευρώ, χωρίς τελικά να προκύψει πρόσθετος φόρος.
Μέχρι τη ΔΕΔ έφτασε ακόμη και υπόθεση για δεύτερο ΑΦΜ. Σε φορολογούμενη είχε επιβληθεί πρόστιμο 4.400 ευρώ, όμως η Διεύθυνση το ακύρωσε επειδή δεν αποδείχθηκε ότι είχε χρησιμοποιήσει δολίως τον δεύτερο αριθμό.
Οι περιπτώσεις αυτές δείχνουν διαφορετικές «τρύπες» που μπορεί να εμφανιστούν σε έναν φορολογικό έλεγχο: ανεπαρκή αιτιολόγηση, λάθος κοινοποίηση, προβληματική αξιολόγηση στοιχείων ή καθυστέρηση της ίδιας της διοίκησης.
Οι προσφυγές στη ΔΕΔ
Oι υποθέσεις που φτάνουν στη ΔΕΔ αυξάνονται. Το 2025 κατατέθηκαν 10.492 ενδικοφανείς προσφυγές έναντι 5.822 το 2024, αύξηση 80,2%. Μέσα στο ίδιο έτος εκδόθηκαν 9.609 ρητές αποφάσεις, από τις οποίες 1.736 ήταν θετικές και 7.835 απορριπτικές.
Αυτός είναι και ο λόγος που η ΑΑΔΕ βάζει πλέον στο μικροσκόπιο όχι μόνο τις προσφυγές αλλά και τα λάθη που οδηγούν στην αποδοχή τους. Για το 2026 η ΑΑΔΕ βάζει πλέον στο μικροσκόπιο τις υποθέσεις που χάνονται στη ΔΕΔ. Οι λόγοι για τους οποίους γίνονται δεκτές, ολικά ή μερικά, οι προσφυγές θα καταγράφονται και θα αναλύονται, ενώ προβλέπονται εξαμηνιαίες αναφορές προς τις αρμόδιες γενικές διευθύνσεις και το Γραφείο του Διοικητή.
Παράλληλα, θα παρακολουθούνται κάθε μήνα οι θετικές και απορριπτικές αποφάσεις ανά ελεγκτική υπηρεσία, ώστε να φαίνεται από πού προέρχονται οι καταλογισμοί που ανατρέπονται και για ποιους λόγους. Στο ίδιο «φίλτρο» μπαίνουν και οι σημαντικότερες δικαστικές αποφάσεις που αφορούν υποθέσεις της ΔΕΔ, οι οποίες διαβιβάζονται στις αρμόδιες κεντρικές υπηρεσίες της ΑΑΔΕ.
