Δεκέμβριος 2025. Επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη και δύο ανάπηρων ατόμων στο μετρό του Συντάγματος. Ο λόγος; Η εφαρμογή της κάρτας αναπηρίας. Συνοδεία του πρωθυπουργού ήταν η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Δόμνα Μιχαηλίδου, ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου και ο τότε αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών και νυν γραμματέας της ΝΔ Κωνσταντίνος Κυρανάκης. Ολα φαινόταν να λειτουργούν τέλεια, οπότε θα περίμενε κανείς ότι το «επιτελικό – ψηφιακό» κράτος θα έβαζε τέλος στις ταλαιπωρίες των ανάπηρων συμπολιτών μας. Κι όμως επτά μήνες μετά τα ανάπηρα άτομα μέσω της ΕΣΑμεΑ καταγγέλλουν το απόλυτο αλαλούμ που επικρατεί στις μεταφορές τόσο της πρωτεύουσας όσο και της επαρχίας. Η κάρτα αναπηρίας, ένα πάγιο αίτημα του αναπηρικού κινήματος που άργησε να γίνει πραγματικότητα, εφαρμόστηκε από την κυβέρνηση Μητσοτάκη για τις… φωτογραφίες.
Τα προβλήματα ξεκίνησαν με το «καλημέρα» εξηγεί στο Documento ο γενικός γραμματέας της ΕΣΑμεΑ Βασίλης Κούτσιανος: «Ως προς την ενεργοποίηση της κάρτας ευθύς εξαρχής υπήρχε πρόβλημα με το Help Desk του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής. Αδυνατούσε να απαντήσει στις διάφορες απορίες των μελών μας σχετικά με την κάρτα τους. Μετά σε πολλές περιπτώσεις δεν μπορούσαν ανάπηρα άτομα να παραλάβουν την κάρτα τους σε πλαστική μορφή, διότι υπήρχε πρόβλημα με τις παραδόσεις μέσω ΕΛΤΑ».
Τι είναι η κάρτα αναπηρίας;
Ενα πάγιο αίτημα του αναπηρικού κινήματος από το 1990 ήταν η κάρτα αναπηρίας που ουσιαστικά αντικαθιστά την επίδειξη των εγγράφων από το Κέντρο Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΚΕΠΑ) και χωρίζει σε τρεις κατηγορίες τους αναπήρους:
Αναπηρία 50% έως 67%.
Αναπηρία 67% έως 79,9%
Αναπηρία 80% και άνω.
«Ως αναπηρικό κίνημα τη χαρακτηρίζουμε “κάρτα αξιοπρέπειας”» λέει στο Documento ο Β. Κούτσιανος και προσθέτει: «Οι αποφάσεις του ΚΕΠΑ είναι αυστηρά προσωπικά έγγραφα, τα οποία δεν μπορείς να τα περιφέρεις δεξιά και αριστερά για να διεκδικείς τα δικαιώματά σου. Υπήρχε πρόβλημα αποδοχής της κάρτας από πολλούς φορείς. Δεν γνώριζαν ότι έπρεπε να αποδέχονται την κάρτα και για την έκδοση εισιτηρίων και για να δίνουν προτεραιότητα στα άτομα με αναπηρία».
Κάρτα αξιοπρέπειας ή… ταλαιπωρίας;
Θα περίμενε κανείς για ένα μέτρο που αφορά μια τόσο μεγάλη και ευάλωτη κοινωνική ομάδα ότι θα υπήρχε σοβαρή συνεννόηση όλων των φορέων σε εθνικό επίπεδο. Αντιθέτως ανάπηρα άτομα ταλαιπωρούνται για την επικύρωση των εισιτηρίων, ενώ στα υπεραστικά ΚΤΕΛ της επαρχίας ακόμη δεν γίνεται δεκτή.
Ο γγ της ΕΣΑμεΑ εξηγεί: «Στο μετρό γίνεται αποδεκτή, αλλά μόνο στο Σύνταγμα μπορεί να επαναφορτιστεί στα γκισέ. Οχι στα μηχανήματα. Στα αστικά ΚΤΕΛ Αθηνών και Θεσσαλονίκης δίνεται δωρεάν μετακίνηση. Σε κάποια άλλα αστικά λεωφορεία της περιφέρειας όπως στην Καβάλα –όπου λάβαμε καταγγελίες– δεν την έκαναν δεκτή. Μιλάμε για ένα αλαλούμ που θα μπορούσε να λυθεί με μία ενημέρωση των ΚΤΕΛ της χώρας και εξίσωσή της με την Athena Card για τα ΜΜΜ της Αθήνας».
Επιπρόσθετα εδώ και μήνες η ΕΣΑμεΑ ζητάει την άμεση έκδοση απόφασης για να μπορούν και οι λήπτες επιδόματος ΟΠΕΚΑ με ποσοστό 50% (διαβήτης τύπου 1) να διατηρούν το δικαίωμα δωρεάν μετακίνησης. Από τη στιγμή που δεν διευκρινίζεται στα ψηφιακά συστήματα αποκλείονται αυθαιρέτως όσοι υπολείπονται του ποσοστού 67%, αλλά ταυτόχρονα πληρούν τα προνοιακά κριτήρια.
Ονειρο απατηλό η προσβασιμότητα
Οσο κι αν καμώνεται ο Κων. Κυρανάκης ότι έγιναν μεγάλες αλλαγές στα ΜΜΜ, ακόμη και σήμερα η έλλειψη προσβασιμότητας δεσπόζει στις στάσεις και τις γραμμές της Αθήνας. Ο Β. Κούτσιανος επισημαίνει πού εντοπίζονται τα περισσότερα προβλήματα: «Μεγάλο πρόβλημα είναι ο ηλεκτρικός όπου δεν υπάρχει σωστή εφαρμογή των ραμπών σε πολλά σημεία του δικτύου. Παράλληλα στα λεωφορεία μπορεί τα νέα οχήματα να είναι προσβάσιμα, αλλά οι στάσεις παραμένουν σπασμένες, παραμελημένες και χωρίς καμία παρέμβαση».
