Για μεγάλη συμφωνία με το Ιράν κάνει λόγο ο Ντόναλντ Τραμπ υποστηρίζοντας ότι οι ΗΠΑ πέτυχαν όσα ήθελαν. Η Τεχεράνη με τη σειρά της διαψεύδει ότι δεν έχει συμβεί κάτι τέτοιο.
Σύμφωνα με τον Ντόναλντ Τραμπ ακυρώθηκαν οι προγραμματισμένοι βομβαρδισμοί κατά του Ιράν οι οποίοι επρόκειτο να πραγματοποιηθούν κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, Εσμαΐλ Μπαγκαΐ, δήλωσε ότι μέχρι στιγμής δεν έχει επιτευχθεί καμία συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο συνέχισης των επαφών.
Το Axios αναφέρει ότι η συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν που ο Τραμπ ισχυρίζεται ότι θα υπογραφεί σύντομα, προβλέπει την άμεση επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ χωρίς διόδια και την παροχή ελάφρυνσης κυρώσεων προς το Ιράν με βάση τη συμμόρφωσή του, σύμφωνα με διπλωμάτη μίας από τις διαμεσολαβήτριες χώρες και Αμερικανό αξιωματούχο.
Η συμφωνία θα παρατείνει την εκεχειρία για 60 ημέρες, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, διάστημα κατά το οποίο θα διεξαχθούν πυρηνικές διαπραγματεύσεις. Το κείμενο περιλαμβάνει ένα πλαίσιο για την αντιμετώπιση του αποθέματος εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν, αν και οποιαδήποτε ενέργεια σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας θα εξαρτηθεί από μια δεύτερη, πιο λεπτομερή συμφωνία.
Διπλωμάτης από μία από τις διαμεσολαβήτριες χώρες δήλωσε ότι «οι ΗΠΑ και το Ιράν έχουν συμφωνήσει στο κείμενο μιας συμφωνίας», αλλά αναγνώρισε ότι εξακολουθεί να απαιτείται η τελική έγκριση.
Μέχρι το βράδυ της Πέμπτης, η συμφωνία είχε εγκριθεί από υψηλά κλιμάκια στην ιρανική πλευρά, αλλά πιθανότατα όχι ακόμη από τον Ανώτατο Ηγέτη Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, σύμφωνα με δύο πηγές που γνωρίζουν το θέμα.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι αναμένει τελετή υπογραφής μέσα στο Σαββατοκύριακο. Εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών ανέφερε ότι η Τεχεράνη «δεν έχει ακόμη λάβει τελική απόφαση».
Ο Λευκός Οίκος είχε θεωρήσει αρκετές φορές τους τελευταίους δύο μήνες ότι μια συμφωνία ήταν κοντά, μόνο και μόνο για να καταρρεύσουν οι συνομιλίες. Ο διπλωμάτης εξέφρασε αισιοδοξία ότι αυτή τη φορά το κείμενο θα παραμείνει σε ισχύ.
Την ίδια ώρα 4 μεταγωγικά αεροσκάφη C-17 της Αμερικανικής Πολεμικής Αεροπορίας αναχώρησαν για την Ευρώπη την Πέμπτη, μεταφέροντας εξοπλισμό για πιθανό ταξίδι του αντιπροέδρου Βανς για την υπογραφή στη Γενεύη τις επόμενες ημέρες.
Η προσωρινή συμφωνία επιτεύχθηκε το βράδυ της Τετάρτης, έπειτα από πολύωρες διαπραγματεύσεις μεταξύ του Καταριανού διαμεσολαβητή Αλί αλ-Θαουάντι και του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί.
Κατά τη διάρκεια των συνομιλιών στην Τεχεράνη, ο Αλ-Θαουάντι μίλησε τηλεφωνικά πολλές φορές με τους απεσταλμένους του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, σύμφωνα με δύο πηγές.
Εκτός ενημέρωσης ο Νετανιάχου
Η ανακοίνωση του Τραμπ ότι είχε οριστικοποιηθεί συμφωνία αποτέλεσε έκπληξη για τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Τις τελευταίες ημέρες, ο Νετανιάχου βρέθηκε χωρίς πλήρη ενημέρωση και επικοινωνούσε με συμμάχους που βρίσκονται κοντά στην κυβέρνηση Τραμπ, προσπαθώντας να συγκεντρώσει πληροφορίες, σύμφωνα με αμερικανική πηγή με άμεση γνώση του θέματος.
Το Ιράν θα αναλάβει συγκεκριμένες δεσμεύσεις σχετικά με το πυρηνικό του πρόγραμμα — κυρίως ότι δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο και ότι θα επιλύσει την αντιπαράθεση γύρω από το εμπλουτισμένο ουράνιό του.
Ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι ο Τραμπ συμφώνησε πως μία από τις πιθανές λύσεις θα μπορούσε να είναι η μείωση του βαθμού εμπλουτισμού του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν εντός της χώρας, υπό την εποπτεία επιθεωρητών του ΟΗΕ.
Οποιαδήποτε βήματα σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν θα πραγματοποιηθούν μόνο εφόσον επιτευχθεί μια δεύτερη συμφωνία — κάτι αβέβαιο, δεδομένου του πόσο δύσκολες υπήρξαν ακόμη και οι λιγότερο τεχνικές διαπραγματεύσεις για τη συμφωνία.
Ο διπλωμάτης υποστήριξε ότι η συμφωνία «μπαίνει σε λεπτομέρειες για όλα τα πυρηνικά ζητήματα» και «ικανοποιεί όλες τις αμερικανικές απαιτήσεις».
Άμεση επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ χωρίς διόδια
Προβλέπει την άμεση επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ χωρίς διόδια, με επιστροφή των ναυτιλιακών ροών στα προπολεμικά επίπεδα εντός 30 ημερών. Σε αντάλλαγμα, θα αρθεί και ο αμερικανικός αποκλεισμός.
Αμερικανοί αξιωματούχοι είχαν δηλώσει προηγουμένως στο Axios ότι, μετά το άνοιγμα των στενών, το Ιράν θα λάβει προσωρινές εξαιρέσεις από τις κυρώσεις ώστε να μπορεί να εξάγει πετρέλαιο για 60 ημέρες. Αυτό θα δημιουργήσει πολύτιμα έσοδα για την Τεχεράνη.
Η ελάφρυνση των κυρώσεων θα αυξάνεται εφόσον το Ιράν συμμορφώνεται με την αρχική συμφωνία και επιδεικνύει «καλή πίστη» στις επόμενες διαπραγματεύσεις.
«Δεν υπάρχει προκαθορισμένη ημερομηνία για την άρση των κυρώσεων και αυτή θα συνδέεται με την εφαρμογή της συμφωνίας», δήλωσε ο διπλωμάτης.
Ασάφεια με τα ιρανικά δισεκατομμύρια
Από άλλη παραμένει ακόμα ασαφές αν το κείμενο περιλαμβάνει λεπτομερή εξήγηση για το τι θα συμβεί με τα δισεκατομμύρια δολάρια ιρανικών κεφαλαίων που είναι δεσμευμένα στο εξωτερικό.
Το Ιράν έχει επιμείνει ότι πρέπει να λάβει άμεσα μέρος αυτών των χρημάτων με την υπογραφή οποιασδήποτε αρχικής συμφωνίας, ενώ οι ΗΠΑ έχουν δηλώσει ότι τα κεφάλαια θα αποδεσμεύονται σταδιακά, ανάλογα με τη συμμόρφωση.
Μια αμερικανική πηγή εκτός κυβέρνησης εξέφρασε ανησυχία ότι το ζήτημα των παγωμένων κεφαλαίων ενδέχεται να ρυθμιστεί μέσω μυστικής παράλληλης συμφωνίας. Αμερικανός αξιωματούχος αρνήθηκε πρόσφατα αυτή την πιθανότητα στο Axios.
Οι ΗΠΑ, το Ιράν και το Κατάρ συζήτησαν τις τελευταίες ημέρες έναν μηχανισμό μέσω του οποίου το Ιράν θα αποκτούσε πρόσβαση σε μέρος των δεσμευμένων κεφαλαίων του στο Κατάρ για την αγορά ανθρωπιστικών αγαθών, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο και πηγή από μία από τις διαμεσολαβήτριες χώρες.
Η συμφωνία, η οποία επιτεύχθη από κοινού από το Κατάρ και το Πακιστάν, θα ονομαστεί «Συμφωνία του Ισλαμαμπάντ» — εφόσον τελικά και οι δύο πλευρές συμφωνήσουν να την υπογράψουν.
«Εργαζόμαστε με τα μέρη για να ολοκληρώσουμε τις τελευταίες λεπτομέρειες της συμφωνίας και να ορίσουμε ημερομηνία για την τελετή υπογραφής», δήλωσε ο διπλωμάτης από μία από τις διαμεσολαβήτριες χώρες.
