Η είσοδος του Ουκρανού δισεκατομμυριούχου Γιούρι Κοσιούκ στην ελληνική αγορά κοτόπουλου, μέσω της εξαγοράς της Νιτσιάκος, αλλάζει άρδην τον χάρτη σε έναν κλάδο με υψηλό βαθμό συγκέντρωσης και με ισχυρούς παίκτες -πέρα από τη Νιτσιάκος- την ΑΠΣΙ Πίνδος, την Αμβροσιάδης και την Αγγελάκης.
Πρόκειται για μια αγορά με αξία γύρω στο 1,5 δισ. ευρώ, με πτηνοτροφικές επιχειρήσεις των οποίων η παραγωγή κοτόπουλου απορροφάται κυρίως από την ελληνική αγορά αλλά με προοπτικές για αύξηση εξαγωγών μετά τις στρατηγικές επενδύσεις των τελευταίων ετών αλλά και την επένδυση του Γιούρι Κοσιούκ στη Νιτσιάκος.
Η είσοδος ξένων κεφαλαίων στη Νιτσιάκος μετά την εξαγορά από την MHP αλλάζει τις ισορροπίες στην αγορά, καθώς η MHP πριμοδοτεί την ελληνική εταιρεία με ρευστότητα και τεχνογνωσία, πιέζοντας έτσι και τους άλλους παίκτες να επιταχύνουν τα επενδυτικά τους σχέδια.
Ενδεικτικά, η ΑΠΣΙ Πίνδος, ο μεγαλύτερος συνεταιρισμός στη χώρα, υλοποιεί ένα φιλόδοξο πλάνο 70 εκατ. ευρώ με ορίζοντα το 2030, στο πλαίσιο του οποίου αναπτύσσει νέο εκκολαπτήριο και επεκτείνεται με νέα μονάδα έτοιμων ψημένων προϊόντων προωθώντας παράλληλα τον ψηφιακό μετασχηματισμό του.
Η Αμβροσιάδης με ένα επιθετικό επενδυτικό πλάνο 105 εκατ. ευρώ επεκτείνεται σε νέες ιδιόκτητες φάρμες και αυτοματοποιημένα σφαγεία, αυξάνοντας την παραγωγική της δυναμικότητα για να καλύψει την αυξανόμενη ζήτηση των σούπερ μάρκετ μειώνοντας σταθερά την απόσταση που τη χωρίζει από τους δύο μεγάλους παίκτες της αγοράς.
Από την πλευρά της η Αγγελάκης είναι προσηλωμένη σε πιο premium προϊόντα. Για παράδειγμα, με το «Ελαιοπουλάκι» (κοτόπουλα που τρέφονται με καλαμπόκι και ελαιόλαδο), στοχεύει σε καταναλωτές με υψηλότερη αγοραστική δύναμη και αναπτύσσει έντονη εξαγωγική δραστηριότητα σε απαιτητικές αγορές του εξωτερικού.
Τα μερίδια, οι εξαγωγές και οι προκλήσεις
Η ετήσια ελληνική παραγωγή ανέρχεται σε περίπου 270.000 τόνους με την κατανάλωση να κυμαίνεται σε 27 με 30 κιλά ετησίως ανά άτομο. Το μεγαλύτερο μερίδιο στην αγορά ελέγχουν η Πίνδος, με τζίρο πάνω από 400 εκατ. ευρώ και η Νιτσιάκος, με περίπου 570 εκατ. ευρώ συμπεριλαμβανομένων των ζωοτροφών που παράγει ο όμιλος ενώ έχει επεκταθεί και σε άλλα είδη κρέατος όπως γαλοπούλα, κουνέλι και μοσχάρι. Καθεμία εμφανίζει μερίδιο αγοράς πάνω από 30%. Ακολουθεί η Αμβροσιάδης με μερίδιο γύρω στο 20% και η Αγγελάκης με περίπου 10%.
Tις μεγαλύτερες εξαγωγές σε απόλυτο μέγεθος, γύρω στα 55 εκατ. ευρώ, κάνει η Νιτσιάκος αλλά η Αγγελάκης εμφανίζει τον υψηλότερο δείκτη εξωστρέφειας συγκριτικά με το μέγεθός της εξάγοντας σε πάνω από 10 χώρες συμπεριλαμβανομένων των ΗΑΕ, της Σαουδικής Αραβίας, του Χονγκ Κονγκ και χωρών της Κεντρικής Ευρώπης.
Ο κλάδος διατηρεί σημαντικές προοπτικές αν και είναι αντιμέτωπος με προκλήσεις όπως το υψηλό κόστος ενέργειας και ζωοτροφών που πιέζουν τα περιθώρια κέρδους των παραγωγών, τα οποία δεν ξεπερνούν το 8%. Καλούνται επίσης να ανταποκριθούν στις νέες καταναλωτικές τάσεις και να αναπτύξουν προϊόντα όπως έτοιμα γεύματα (ready-to-eat) που απαιτούν επενδύσεις σε νέες γραμμές παραγωγής.
Τα σχέδια του Γιούρι Κοσιούκ
Τα σχέδια του δισεκατομμυριούχου ιδρυτή και διευθύνοντος συμβούλου της MHP, Γιούρι Κοσιούκ (Yuriy Kosyuk), εστιάζουν στη μετατροπή τοπικών εταιρειών σε περιφερειακές δυνάμεις, στη στροφή προς τη γαστρονομική καινοτομία και στην εδραίωση μιας ισχυρής ευρωπαϊκής παρουσίας.
Το πλάνο του Κοσιούκ για την επέκταση της MHP βασίζεται στην μετατόπιση από την βάση του ώστε να αυξάνεται σταθερά η δραστηριότητα εκτός Ουκρανίας. Εδραιώνει τη θέση του στην Ευρώπη μέσω εξαγορών και στοχεύει σε επέκταση σε κερδοφόρες αγορές όπως αυτές στη Μέση Ανατολή.
Πρακτικά, μετατοπίζει το κέντρο βάρους από ένα ασταθές γεωπολιτικά περιβάλλον (Ουκρανία) επενδύοντας σε χώρες-μέλη της ΕΕ όπως Σλοβενία, Ισπανία, Σλοβακία και πλέον και Ελλάδα. Αυτό του επιτρέπει να παρακάμπτει πιθανές εξαγωγικές ποσοστώσεις, να μειώνει τους κινδύνους της εφοδιαστικής αλυσίδας λόγω του πολέμου και να αποκτά ελεύθερη πρόσβαση στα μεγαλύτερα σούπερ μάρκετ της Δυτικής Ευρώπης.
Έτσι έχει αποκτήσει 3,6 εκατ. στρέμματα υποδομές και καλλιεργήσιμες εκτάσεις, εξάγει πουλερικά και προϊόντα κρέατος σε 80 χώρες με ετήσια έσοδα 3,77 δισ. ευρώ. Γι’ αυτό επίσης η MHP έχει νομική έδρα στην Κύπρο και είναι εισηγμένη στο χρηματιστήριο του Λονδίνου (LSE).
Εφαρμόζει επίσης ένα επιχειρηματικό μοντέλο «δορυφόρου» με μεγάλες επενδύσεις. Μετά την εξαγορά της σλοβενικής Perutnina Ptuj το 2019, η MHP επένδυσε περισσότερα από 240 εκατ. ευρώ για τον εκσυγχρονισμό της πολλαπλασιάζοντας την παραγωγή και τα EBITDA.
Αυτή τη στρατηγική εφαρμόζει στην περίπτωση της πρόσφατης εξαγοράς της ισπανικής Grupo UVESA και την ίδια στρατηγική αναμένεται να ακολουθήσει στην εξαγορά του 70% της ελληνικής Νιτσιάκος.
Επιπλέον, μέσω της θυγατρικής εταιρείας εμπορίας στην Ευρώπη, MHP Trade BV με έδρα την Ολλανδία, ο όμιλος έχει χτίσει εμπορικές διασυνδέσεις με τις μεγαλύτερες ευρωπαϊκές αλυσίδες λιανεμπορίου και χονδρεμπορίου, με τα ελληνικά κοτόπουλα Νιτσιάκος να παίρνουν άμεσα θέση στα ράφια αυτού του καναλιού.
Ο Κοσιούκ αναδιαρθρώνει τις εγκαταστάσεις που αποκτά ώστε να ανταποκρίνονται στην παραγωγή προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας, όπως έτοιμα γεύματα (ready-to-eat), μαριναρισμένα προϊόντα και γεύματα που χρειάζονται απλώς ζέσταμα, εξασφαλίζοντας υψηλότερα περιθώρια κέρδους στις ευρωπαϊκές αλυσίδες σούπερ μάρκετ.
