Εργαζόμενοι συνταξιούχοι: Ψάχνουν φόρμουλα για την καταβολή της προσαύξησης στη σύνταξη

Χιλιάδες περιμένουν στην ουρά μέχρι να λάβουν το σύνολο των ωφελημάτων που δικαιούνται – Μόλις τον προηγούμενο μήνα, έπειτα από αναμονή 2-5 ετών, οι πρώτοι 1.068 πήραν τα αναδρομικά από την προσμέτρηση ασφαλιστικών εισφορών στη σύνταξή τους

Φόρμουλα αναζητεί το υπουργείο Εργασίας σε συνεργασία με τον ΕΦΚΑ ώστε οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι να λαμβάνουν σε τακτά χρονικά διαστήματα την προσαύξηση στη σύνταξή τους αντί να περιμένουν να τελειώσουν οριστικά τον εργασιακό τους βίο και στη συνέχεια να υποβάλουν αίτηση για την προσαύξηση. Σήμερα το ισχύον καθεστώς προβλέπει ότι οι προσαυξήσεις που προκύπτουν από την εργασία μετά τη συνταξιοδότηση ενσωματώνονται στη σύνταξη μόνο μετά τη διακοπή της απασχόλησης. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα χιλιάδες συνταξιούχοι να περιμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα μέχρι να λάβουν το σύνολο των ωφελημάτων που δικαιούνται, ενώ παράλληλα επιβαρύνεται και ο διοικητικός μηχανισμός με συσσωρευμένες αιτήσεις επανυπολογισμού.

Οι καθυστερήσεις είναι αξιοσημείωτες αφού μόλις τον προηγούμενο μήνα, έπειτα από αναμονή 2-5 ετών, οι πρώτοι 1.068 συνταξιούχοι πήραν τα αναδρομικά από την προσμέτρηση ασφαλιστικών εισφορών στη σύνταξή τους.

Σύμφωνα με τον ΕΦΚΑ, οι εν λόγω συνταξιούχοι λάμβαναν τη μηνιαία προσαύξηση στη σύνταξή τους από την προσμέτρηση των ενσήμων, αλλά εκκρεμούσε η πληρωμή των αναδρομικών, τα οποία υπολογίζεται ότι κατά μέσο όρο κυμαίνονται σε 2.600 ευρώ. Ωστόσο δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που ακόμα και η μηνιαία προσαύξηση καθυστερεί να ενσωματωθεί για περισσότερα από 5 έτη.

Αυτή είναι η πρώτη δόση πληρωμών, καθώς έχουν υποβληθεί 40.000 αιτήσεις από συνταξιούχους που παράλληλα εργάζονται προκειµένου να τους καταβληθεί η προσαύξηση που αναλογεί στα επιπλέον χρόνια εργασίας. Το αίτημα πρέπει να υποβληθεί όταν οι συνταξιούχοι σταματήσουν οριστικά να εργάζονται είτε ως μισθωτοί είτε ως ελεύθεροι επαγγελματίες.

Σύμφωνα με τους ειδικούς στην ασφάλιση, ειδικά στον κλάδο των ελεύθερων επαγγελματιών 4 στους 5 ασφαλισμένους που συνταξιοδοτούνται στην ηλικία των 62 ετών έχοντας διανύσει 40 έτη ασφάλισης συνεχίζουν να εργάζονται. Σε κάθε περίπτωση, είτε πρόκειται για μισθωτούς είτε για ελεύθερους επαγγελματίες, ο μέσος όρος εργασίας τους μετά τη συνταξιοδότηση κυμαίνεται στα 5 έτη. Μεγαλύτερο χρονικό διάστημα έως και 10 έτη μετά τη συνταξιοδότηση εργάζονται συνήθως οι γιατροί και οι δικηγόροι.

Τι συζητούν

Με βάση αυτά τα δεδομένα, η αλλαγή που εξετάζεται για να αποφευχθούν οι καθυστερήσεις είναι να ενσωματώνεται στη σύνταξη η προσαύξηση κατά χρονικά διαστήματα, π.χ. 2-3 ετών, επιτρέποντας στους συνταξιούχους να βλέπουν σταδιακά την αύξηση του εισοδήματός τους, καθώς παραμένουν ενεργοί στην αγορά εργασίας.

Ετσι, δεν θα χρειάζεται να περιμένουν 5-10 έτη για να λάβουν την έξτρα παροχή, από τη στιγμή μάλιστα που καταβάλλουν κανονικά κάθε μήνα τις εισφορές τους στον ΕΦΚΑ, στο πλαίσιο της εργασίας τους, προσδοκώντας ανταπόδοση.

Το θέμα απασχολεί πολυπληθή κατηγορία συνταξιούχων, αφού, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, πάνω από 300.000 συνταξιούχοι έχουν δηλώσει στην ειδική πλατφόρμα του ΕΦΚΑ την εργασία τους αξιοποιώντας το νέο καθεστώς. Ειδικότερα, οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι δεν υπόκεινται πλέον σε περικοπή της σύνταξης 30%, αλλά επιβαρύνονται με ειδικό πόρο υπέρ του ασφαλιστικού συστήματος. Για τους μισθωτούς ο πόρος αυτός ανέρχεται στο 10% του μισθού, ενώ για τους ελεύθερους επαγγελματίες αντιστοιχεί στο 50% της εισφοράς σύνταξης. Ο συγκεκριμένος πόρος δεν συνυπολογίζεται στην προσαύξηση της σύνταξης, γεγονός που έχει προκαλέσει κατά καιρούς αντιδράσεις.

Το βασικότερο κίνητρο για τη συνέχιση της εργασίας είναι σαφώς το εισόδημα από τις μισθωτές υπηρεσίες ή το ελεύθερο επάγγελμα και λιγότερο η προσαύξηση της σύνταξης που θεωρείται πενιχρή. Αλλωστε γι’ αυτό τον λόγο τόσο οι ειδικοί στην ασφάλιση όσο και ο διοικητής του ΕΦΚΑ Αλέξανδρος Βαρβέρης συμβουλεύουν τους ασφαλισμένους να μη βιαστούν να υποβάλουν αίτηση συνταξιοδότησης πριν από τη συμπλήρωση 40 ετών ασφάλισης, καθώς μεταξύ 35 και 40 ετών, σύμφωνα με το ισχύον σύστημα, μοριοδοτείται με υψηλούς συντελεστές το ποσό της ανταποδοτικής σύνταξης.

Από την άλλη πλευρά, η προσαύξηση για τους μισθωτούς εργαζόμενους συνταξιούχους υπολογίζεται περίπου στο 0,77% των αποδοχών για κάθε έτος απασχόλησης, ενώ για τους ελεύθερους επαγγελματίες το ύψος της εξαρτάται από την ασφαλιστική κατηγορία που έχουν επιλέξει. Για παράδειγμα, ένας μισθωτός με σύνταξη 800 ευρώ και μισθό 1.000 ευρώ για εργασία 5 ετών μπορεί να περιμένει προσαύξηση στη σύνταξή του 20-40 ευρώ. Βεβαίως το ποσό αυξάνεται αν το εισόδημα και η σύνταξη είναι υψηλότερα και ο χρόνος εργασίας μεγαλύτερος.

Ασημένια Οικονομία

Σημειώνουμε ότι η κατάργηση της περικοπής του 30% στις συντάξεις όσων εργάζονται έγινε ισχυρό κίνητρο για τη συνέχιση της απασχόλησης με πλήρη διαφάνεια, ώστε οι εν λόγω πολίτες να συμπληρώνουν το εισόδημά τους χωρίς να τιμωρούνται. Αυτό αποδεικνύεται άλλωστε και από τον μεγάλο αριθμό (πάνω από 300.000) των συνταξιούχων που έχουν δηλώσει την εργασία τους, οι οποίοι στο παρελθόν κατέφευγαν στην αδήλωτη εργασία.

Οι αλλαγές στο συνταξιοδοτικό τείνουν να αυξήσουν την παρουσία των 65+ στην αγορά εργασίας, ενισχύοντας τη λεγόμενη Ασημένια Οικονομία (Silver Economy), η οποία δίνει ευκαιρίες για δεύτερη καριέρα λόγω της επιμήκυνσης του προσδόκιμου ζωής και της δημογραφικής γήρανσης των κοινωνιών. Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, η αναλογία ηλικιωμένων προς τον ενεργό πληθυσμό έχει αλλάξει δραματικά, από 1 προς 10 τη δεκαετία του 1960 σε 1 προς 3 σήμερα στις χώρες του ΟΟΣΑ, ενώ σε δύο έως τρεις δεκαετίες αναμένεται να φτάσει στο 1 προς 2, με σημαντικές επιπτώσεις για τις οικονομίες και τα δημόσια οικονομικά.

Η δημογραφική γήρανση, όπως διαπιστώνουν οι σχετικές μελέτες, θα δημιουργήσει νέες και διευρυνόμενες αγορές που απευθύνονται στις ανάγκες και τις προτιμήσεις των ατόμων ηλικίας 50 ετών και άνω. Πολύ συχνά με την επέκταση του εργασιακού βίου αναδύεται μια δεύτερη επαγγελματική καριέρα που σχετίζεται και με το πρόβλημα της έλλειψης εργαζομένων σε όλους τους τομείς της οικονομίας. Μάλιστα, εκτός από τη συμπλήρωση του εισοδήματος, επισημαίνουν οι ίδιες μελέτες, η ιδέα της σταδιακής συνταξιοδότησης αποτελεί γεροντολογικό και κοινωνικοπολιτικό μέτρο ώστε οι πολίτες να ολοκληρώσουν ομαλότερα τον εργασιακό τους βίο.