Οι ασιατικές οικονομίες αυξάνουν δραστικά τις εισαγωγές ρωσικού αργού πετρελαίου, με την παράταση της απαλλαγής από τις κυρώσεις των ΗΠΑ να λειτουργεί ως επιταχυντής για τις ροές και τα έσοδα της Μόσχας από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
Ωστόσο πρέπει να κλείσει τις πληγές που έχει ανοίξει η Ουκρανία σε ρωσικές ενεργειακές υποδομές, όπως στο διυλιστήριο Norsi -το 4ο μεγαλύτερο της χώρας-, σε Πριμόρσκ και Τουάψε και σε θαλάσσιες εγκαταστάσεις, το ρωσικό πετρέλαιο προσφέρει «σανίδα σωτηρίας» στη χώρα όσο διαρκεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή.
Σε μια περίοδο που οι τιμές του αργού πετρελαίου εκτοξεύονται και οι αλυσίδες εφοδιασμού διακόπτονται εξαιτίας του παρατεταμένου κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ η Μόσχα απολαμβάνει ένα απροσδόκητο δημοσιονομικό όφελος, με τον υπουργό Οικονομικών Αντόν Σιλουάνοφ να προβλέπει ενίσχυση κατά 200 δισ. ρούβλια, περίπου 2,7 δισ. δολάρια, ως αποτέλεσμα της αύξησης των τιμών του πετρελαίου.
Ωστόσο, πληθαίνουν οι φωνές αναλυτών που ενώ εκτιμούσαν ότι η Ρωσία θα ήταν ένας από τους κύριους ωφελημένους από την απότομη αύξηση των τιμών του πετρελαίου, τελικά αυτά τα έσοδα δεν θα τροφοδοτήσουν την οικονομική ανάπτυξη φέτος καθώς η παραγωγή και οι εξαγωγές αργού πετρελαίου έχουν επηρεαστεί από τις επιθέσεις της Ουκρανίας σε λιμενικές υποδομές και διυλιστήρια πετρελαίου.
Σημειώνεται ότι μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022, αρκετές μεγάλες παγκόσμιες δυνάμεις επέβαλαν αυστηρές κυρώσεις στο εμπόριο με τη Μόσχα. Η Ευρώπη και οι ΗΠΑ άρχισαν να μειώνουν σταδιακά την εξάρτησή τους από το ρωσικό φυσικό αέριο και άλλα ενεργειακά προϊόντα ασκώντας πιέσεις σε άλλες χώρες να κάνουν το ίδιο, με αποτέλεσμα να επιβαρύνουν οικονομικά τη Μόσχα, καθώς ο πόλεμος με την Ουκρανία συνεχίζεται. Ωστόσο, ορισμένες χώρες, όπως η Ινδία και η Κίνα, έχουν χρησιμοποιήσει αυτές τις κυρώσεις ως δικαιολογία για να αγοράσουν αργό πετρέλαιο και φυσικό αέριο σε μειωμένες τιμές από τη Ρωσία, σε μια προσπάθεια να μειώσουν το κόστος και να ενισχύσουν την ενεργειακή τους ασφάλεια.
Οι εισαγωγές ρωσικού αργού πετρελαίου στην Κίνα και την Ινδία έχουν αυξηθεί σημαντικά από το 2022. Το 2024, η Κίνα αγόρασε ποσότητα ρεκόρ άνω των 100 εκατομμυρίων τόνων ρωσικού πετρελαίου, δηλαδή σχεδόν 20% των εισαγωγών ενέργειας. Εν τω μεταξύ, η Ινδία δαπάνησε περίπου 140 δισ. δολάρια σε εισαγωγές ρωσικής ενέργειας.
Έτσι, παρόλο που αρκετές χώρες μείωσαν την εξάρτησή τους από τη ρωσική ενέργεια μετά την εισβολή στην Ουκρανία, αναγκάζονται να επιστρέψουν πίσω στη Ρωσία μετά το πετρελαϊκό σοκ. Ακόμη και οι ΗΠΑ φαίνεται να έχουν αλλάξει στάση ανανεώνοντας σταθερά το χρονικό περιθώριο της απαλλαγής από τις κυρώσεις εν μέσω του πολέμου στο Ιράν.
Στις 16 Απριλίου, το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ έδωσε παράταση στην εξαίρεση από τις κυρώσεις για την πώληση μέρους του ρωσικού αργού πετρελαίου, η οποία έχει ισχύ έως 16 Μαΐου. Είχε προηγηθεί η προθεσμία μέχρι 11 Απριλίου.
Η κίνηση αυτή αναμένεται να μειώσει το κόστος του πετρελαίου, εκτιμούν αναλυτές, καθώς οι χώρες επιτρέπεται να αγοράζουν νόμιμα εκατοντάδες εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου από τη Ρωσία. Κάπως έτσι, οι πωλήσεις ρωσικού αργού πετρελαίου στην Ινδία έφτασαν σε ιστορικά υψηλά τον Απρίλιο, τάση που αναμένεται να συνεχιστεί τον Μάιο.
Πόσο φθηνότερο είναι το Urals από το Brent
Αν και το πλαφόν στις τιμές πώλησης των 60 δολαρίων ανά βαρέλι, που συμφωνήθηκε από την ΕΕ και την G7 τον Δεκέμβριο του 2022, εξακολουθεί να υφίσταται, η μέση τιμή του ρωσικού πετρελαίου αυξήθηκε.
Εξάλλου, το ρωσικό Urals oil έχει καταγράψει ισχυρή άνοδο όπως το Brent και το WTI, ξεπερνώντας σήμερα τα 110 δολάρια το βαρέλι, από σχεδόν 60 δολάρια τον Μάρτιο. Οι τιμές στο μεγαλύτερο λιμάνι της Μαύρης Θάλασσας, το Νοβοροσίσκ, κινούνται γύρω στα 106 δολάρια το βαρέλι, με την έκπτωση στις τιμές παράδοσης για το ρωσικό πετρέλαιο Urals να κινείται περίπου 25-30 δολάρια κάτω από αυτή του Brent από τότε που επιβλήθηκαν οι κυρώσεις. Ωστόσο οι νέες συνθήκες της αγοράς που δημιούργησε ο πόλεμος στο Ιράν να τείνουν να περιορίσουν αυτό το χάσμα με την Ρωσία να πουλά πετρέλαιο πολύ πιο κοντά στις διεθνείς τιμές.
Οι τιμές του ρωσικού πετρελαίου στα ρωσικά λιμάνια παραμένουν στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων 12 ετών, υποστηριζόμενες από τις ισχυρές τιμές του Brent, τα χαμηλότερα ναύλα και τα σταθερά ασφάλιστρα που ενισχύουν τα έσοδα των Ρώσων παραγωγών πετρελαίου την ώρα που η τιμή των φυσικών φορτίων αργού πετρελαίου για άμεση παράδοση στην Ευρώπη έφτασε σε ιστορικό υψηλό, κοντά στα 150 δολάρια το βαρέλι τον περασμένο μήνα, καθώς η παγκόσμια ζήτηση παρέμεινε ισχυρή εν μέσω διαταραχών στον εφοδιασμό μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Ως αποτέλεσμα, η Ρωσία ευνοείται από το ράλι των τιμών του πετρελαίου, πολύ πάνω από τον στόχο του προϋπολογισμού της για το 2026, που είναι τα 59 δολάρια το βαρέλι. Απολαμβάνει υπερέσοδα με τα οποία δυνητικά μπορεί να χρηματοδοτήσει στρατιωτικές δαπάνες για τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Πριν από τον πόλεμο στο Ιράν, η Κίνα εισήγαγε τεράστιες ποσότητες ιρανικού αργού πετρελαίου αλλά πλέον ανταγωνίζεται με την Ινδία για τα ρωσικά φορτία, τάση που αναμένεται να κλιμακωθεί ενόψει καλοκαιριού. Με τα Στενά του Ορμούζ να παραμένουν κλειστά οι δύο χώρες αναζητούν φθηνό αργό πετρέλαιο, άμεσα διαθέσιμο και το ρωσικό πετρέλαιο έχει αυτά τα χαρακτηριστικά.
