Η παραγωγή πράσινου υδρογόνου, δηλαδή υδρογόνου που δημιουργείται με ηλεκτρόλυση μέσω ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (όπως αιολικά και φωτοβολταϊκά), αποτελεί στρατηγικό στόχο τόσο για την Ελλάδα όσο και για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ωστόσο, η ελληνική πραγματικότητα αποκαλύπτει μια διαφορετική εικόνα: η έλλειψη κρατικής στήριξης καθιστά τις σχετικές επενδύσεις δύσκολες, αν όχι ασύμφορες.
Σύμφωνα με τους Έλληνες ειδικούς, το βασικό πρόβλημα είναι η απουσία οικονομικών κινήτρων. Προκειμένου το πράσινο υδρογόνο να γίνει ανταγωνιστικό, θα πρέπει να υπάρξει σημαντική αύξηση στις τιμές των δικαιωμάτων εκπομπών CO₂, δηλαδή του κόστους που επιβαρύνει τις επιχειρήσεις που εκπέμπουν ρύπους (όπως βιομηχανίες και μονάδες ηλεκτροπαραγωγής με ορυκτά καύσιμα).
Το ευρωπαϊκό σύστημα ETS 2.0
Η επόμενη φάση του ευρωπαϊκού συστήματος εμπορίας ρύπων (ETS 2.0) αναμένεται να αυξήσει τις τιμές δικαιωμάτων CO₂, ωστόσο το πράσινο υδρογόνο για να είναι βιώσιμο σε όρους αγοράς, θα χρειαστεί τιμή ρύπων στα 140 ευρώ/τόνο, έναντι περίπου 73 ευρώ σήμερα. Πρόκειται για σχεδόν διπλασιασμό, που φανερώνει την τεράστια απόσταση που χωρίζει το πράσινο καύσιμο από την παραδοσιακή, φθηνότερη μορφή του που βασίζεται στο ορυκτό φυσικό αέριο.
Χωρίς επιδοτήσεις, με υψηλό ρίσκο
Η ελληνική κυβέρνηση, σύμφωνα με τις τοποθετήσεις στο συνέδριο Hydrogen & Green Gases Forum, έχει αποφασίσει να τερματίσει τις επιδοτήσεις προς αναδυόμενες ενεργειακές τεχνολογίες, προκειμένου να περιορίσει το κόστος της πράσινης μετάβασης για τους καταναλωτές, ιδιαίτερα μετά την ενεργειακή κρίση του 2022. Αυτό επισημάνθηκε και από τον καθηγητή του ΕΜΠ, Παντελή Κάπρο, ο οποίος τόνισε ότι δεν πρόκειται για «κλασικές» επιδοτήσεις, αλλά για αναπτυξιακή στήριξη με στόχο να δοθεί ορατότητα στους επενδυτές.
Όπως εξήγησε, η απουσία τέτοιας πολιτικής έχει ευρύτερες συνέπειες. Δεν πλήττει μόνο το υδρογόνο, αλλά επηρεάζει και άλλες τεχνολογίες αιχμής, όπως:
-
Μπαταρίες αποθήκευσης ενέργειας
-
Υπεράκτια αιολικά πάρκα
-
Αντλίες θερμότητας
Η επενδυτική λογική σήμερα μετατοπίζεται: οι ρυπογόνες δραστηριότητες θα επιβαρύνονται όλο και περισσότερο, ενώ οι πράσινες επενδύσεις θα αποκτούν πλεονέκτημα – όχι μόνο λόγω κλιματικής πολιτικής, αλλά και καθαρά οικονομικών κινήτρων.
Η πορεία του πράσινου υδρογόνου στην Ελλάδα θα εξαρτηθεί τελικά από το αν η αγορά μπορεί να σταθεί χωρίς στήριξη ή αν απαιτείται ένα μεταβατικό στάδιο με δημόσια παρέμβαση και στοχευμένα κίνητρα.
