Η επιτυχία της ενεργειακής μετάβασης περνά αναγκαστικά μέσα από τη θωράκιση και την ενίσχυση των ηλεκτρικών δικτύων. Το πρόσφατο μπλακ άουτ στην Ισπανία και η ενεργειακή απομόνωση της Νοτιοανατολικής Ευρώπης από την υπόλοιπη ήπειρο έφεραν στο προσκήνιο τη σημασία των διασυνδέσεων και των υποδομών.
Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (ΙΕΑ), οι παγκόσμιες επενδύσεις στα δίκτυα ηλεκτρισμού θα φτάσουν φέτος τα 400 δισεκατομμύρια δολάρια, αυξημένες κατά 9% σε σχέση με το 2023. Ωστόσο, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι το ποσό αυτό παραμένει ανεπαρκές μπροστά στις απαιτήσεις της νέας εποχής. Για παράδειγμα, για κάθε δολάριο που επενδύεται στην παραγωγή ενέργειας, σήμερα επενδύονται μόλις 0,40 δολάρια στο δίκτυο – όταν το 2016 το αντίστοιχο ποσό ήταν 0,60 δολάρια.
Η εικόνα αυτή είναι ανησυχητική, ειδικά αν ληφθεί υπόψη ότι εκκρεμούν έργα ΑΠΕ συνολικής ισχύος 1.650 GW για σύνδεση με το δίκτυο. Ο σύνδεσμος Eurelectric και ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκος Τσάφος έχουν επισημάνει την ανάγκη για κεντρικό σχεδιασμό σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ώστε να εξασφαλιστεί ενεργειακή σταθερότητα και να μειωθούν οι τιμές, κυρίως στις χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Ωστόσο, εμπόδια όπως η εκτόξευση του κόστους – με τις τιμές καλωδίων να έχουν διπλασιαστεί από το 2018 και εκείνες των μετασχηματιστών να έχουν αυξηθεί κατά 75% – και η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού δημιουργούν σοβαρές καθυστερήσεις. Ανάλογα προβλήματα προκαλεί και η χρονοβόρα διαδικασία αδειοδότησης.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχεδιάζει να προχωρήσει σε προληπτικές επενδύσεις, ώστε να επιταχυνθεί η ανάπτυξη των δικτύων. Οι εκτιμήσεις της Κομισιόν δείχνουν ότι έως το 2040 θα χρειαστούν 730 δισ. ευρώ για τα δίκτυα διανομής και 477 δισ. για τις γραμμές μεταφοράς.
