Στον κλοιό των τεκμηρίων βρίσκονται οι φορολογούμενοι που αποκτούν ακίνητα. Όσοι προχώρησαν το 2024 στην αγορά κατοικίας θα πρέπει στη φετινή φορολογική δήλωση να δηλώσουν τα χρήματα που διέθεσαν για την απόκτησή της. Όσοι διαθέτουν τα εισοδήματα ή έλαβαν δάνειο ή χρήματα με γονική παροχή ή δωρεά και δικαιολογούν το τεκμήριο δεν έχουν κανέναν λόγο να ανησυχούν.
Στο τεκμήριο απόκτησης του ακινήτου προστίθεται και το τεκμήριο διαβίωσης από το πρώτο τετραγωνικό μέτρο
Περιπέτειες με την Εφορία θα έχουν όσοι δεν καταφέρουν να καλύψουν το τεκμήριο απόκτησης της κατοικίας. Θα βρεθούν αντιμέτωποι με την πληρωμή έξτρα φόρου, τον οποίο όμως έχουν τη δυνατότητα να «σβήσουν» εάν επικαλεστούν εισοδήματα από το παρελθόν, δανεικά από τράπεζες ή συγγενείς, χρηματικές γονικές παροχές ή έσοδα από πώληση περιουσιακών στοιχείων.
Με τον χρόνο να μετρά αντίστροφα για την πρεμιέρα των φορολογικών δηλώσεων, όσοι αγόρασαν κατοικία πέρυσι θα πρέπει πριν ξεκινήσουν τη διαδικασία συμπλήρωσης της δήλωσης να πάρουν χαρτί, μολύβι και κομπιουτεράκι για να υπολογίσουν τα ποσά που έχουν δαπανήσει, καθώς στο τεκμήριο απόκτησης του ακινήτου λαμβάνονται υπόψη όλα τα έξοδα.
Από το ποσό που καταβλήθηκε για την αγορά της κατοικίας μέχρι τον φόρο μεταβίβασης που πληρώθηκε και τα συμβολαιογραφικά έξοδα. Στο τεκμήριο απόκτησης του ακινήτου θα έρθει να προστεθεί και το τεκμήριο διαβίωσης, το οποίο υπολογίζεται από το πρώτο τετραγωνικό μέτρο. Μάλιστα λαμβάνονται υπόψη και οι βοηθητικοί χώροι, όπως η αποθήκη ή το γκαράζ.
Οι παγίδες
Όσοι απέκτησαν ακίνητο το 2024 θα πρέπει να γνωρίζουν τα εξής:
1 Στο ποσό που καταβλήθηκε το 2024 για την αγορά ακινήτων θα συμπεριληφθεί το άθροισμα του τιμήματος, του φόρου μεταβίβασης ακινήτων, των συμβολαιογραφικών εξόδων, καθώς και λοιπών εξόδων και φόρων που καταβλήθηκαν το 2024 για την αγορά ακινήτων.
2 Στην αγορά ακινήτων ως ποσό τεκμαρτής δαπάνης λαμβάνεται το ποσό της συνολικής επιβάρυνσης, όπως προκύπτει από τα οικεία πωλητήρια συμβόλαια, εκτός εάν από έλεγχο προκύπτει μεγαλύτερο ποσό, οπότε λαμβάνεται υπόψη αυτό.
3 Κρίσιμος χρόνος για να υπολογιστεί το ποσό της τεκμαρτής δαπάνης είναι ο χρόνος σύνταξης του συμβολαίου μεταβίβασης του ακινήτου εφόσον καταβληθεί ολόκληρο το τίμημα και παραδοθούν η χρήση και η κυριότητα του ακινήτου, διαφορετικά το ποσό της δαπάνης θα κατανέμεται στα φορολογικά έτη που καταβάλλονται οι δόσεις, όπως αυτό προκύπτει από σχετικά παραστατικά πληρωμής. Το ίδιο ισχύει και σε περίπτωση σύνταξης προσυμφώνου αγοράς.
4 Σε ανέγερση οικοδομής, εφόσον η ανέγερση διαρκέσει περισσότερο του ενός έτους, σε κάθε έτος σαν ποσό δαπάνης θα ληφθεί το αντίστοιχο του κόστους ανέγερσης στο ίδιο έτος, εκτός εάν χρόνος καταβολής έχει οριστεί διαφορετικά (π.χ. ο χρόνος αποπεράτωσης της οικοδομής).
5 Τα χρηματικά ποσά που καταβάλλονται για επισκευή και συντήρηση κατοικίας δεν υπολογίζονται ως δαπάνη απόκτησης περιουσιακού στοιχείου. Αν όμως πρόκειται για προσθήκες και επεκτάσεις, τότε τίθεται θέμα δαπάνης απόκτησης.
6 Σε περίπτωση αγοράς ακινήτου με συνιδιοκτησία ή σε περίπτωση που περισσότεροι από κοινού ανεγείρουν οικοδομή, σε καθέναν αναλογεί ποσό δαπάνης όσο το ποσοστό συμμετοχής του.
7 Σε περίπτωση που από διαφορετικό πρόσωπο αγοράζεται η ψιλή κυριότητα και από άλλο η επικαρπία ακινήτου, σε καθέναν θα υπολογιστεί ποσό δαπάνης απόκτησης που του αναλογεί επιμεριστικά κατά το ποσοστό που προβλέπεται από τη φορολογία κληρονομιών. Το ίδιο ισχύει και στην περίπτωση που ανεγείρεται οικοδομή σε οικόπεδο στο οποίο άλλο πρόσωπο είναι ψιλός κύριος και άλλο επικαρπωτής, δηλαδή η δαπάνη ανέγερσης επιμερίζεται στους δύο κατά τα ποσοστά που προβλέπονται από τη φορολογία κληρονομιών ανεξάρτητα σε ποίου το όνομα εκδίδεται η άδεια ανέγερσης οικοδομής.
8 Σε περίπτωση ανέγερσης οικοδομής από μισθωτή με δικές του δαπάνες σε έδαφος του εκμισθωτή, η δαπάνη ανέγερσης βαρύνει τον μισθωτή, ο οποίος αναλαμβάνει την ανέγερση και ο οποίος πραγματικά καταβάλλει τα χρηματικά ποσά της εν λόγω δαπάνης.
9 Η αξία αγοράς ακινήτου που λαμβάνεται υπόψη για τον υπολογισμό της δαπάνης απόκτησης, όταν το ακίνητο αποκτάται με αναγκαστικό πλειστηριασμό, είναι το ποσό του εκπλειστηριάσματος και κάθε άλλο ποσό (π.χ. φόρος μεταβίβασης, συμβολαιογραφικά) που πραγματικά κατέβαλε ο υπερθεματιστής, εκτός βέβαια εάν από κάποιο άλλο στοιχείο προκύψει εικονικότητα του πλειστηριασμού ή συμφωνία για καταβολή ενός επιπλέον ποσού.
10 Σε ιδιωτικό πλειστηριασμό για τον προσδιορισμό της δαπάνης λαμβάνεται το τίμημα που πραγματικά καταβλήθηκε.
