Η νομιμότητα του νέου φορολογικού καθεστώτος για τους ελεύθερους επαγγελματίες και επιτηδευματίες εξετάζεται σήμερα από το Συμβούλιο της Επικρατείας. Το δικαστήριο καλείται να αποφανθεί για το σύστημα της τεκμαρτής φορολόγησης και, εν τέλει, για τη συνταγματικότητα ενός μέτρου που αφορά περίπου 700.000 επαγγελματίες σε όλη τη χώρα.
Η εφαρμογή του συστήματος αυτού έχει προκαλέσει σφοδρές αντιδράσεις από τις ενώσεις των ελεύθερων επαγγελματιών, οι οποίες το χαρακτηρίζουν ως «άδικο και ισοπεδωτικό». Από την πλευρά της, η φορολογική διοίκηση υπερασπίζεται τη ρύθμιση, τονίζοντας ότι αποτελεί «αναγκαίο εργαλείο για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής», ειδικά σε τομείς όπου η απόκρυψη εισοδημάτων είναι συχνό φαινόμενο.
Η σημερινή ακροαματική διαδικασία έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας μπορεί να οδηγήσει σε αλλαγές στο ισχύον φορολογικό καθεστώς. Αν το δικαστήριο κρίνει τη ρύθμιση αντισυνταγματική, θα απαιτηθούν τροποποιήσεις στη νομοθεσία για τη φορολόγηση των ελευθέρων επαγγελματιών.
Η Επίδραση της τεκμαρτής φορολόγησης στους ελεύθερους επαγγελματίες και τα οικονομικά στοιχεία του 2024
Η εφαρμογή της τεκμαρτής φορολόγησης το 2024 έχει προκαλέσει τη σύλληψη του περίπου 50% των ελευθέρων επαγγελματιών στην «τσιμπίδα» των τεκμηρίων, με αποτέλεσμα να υπολογιστεί το εισόδημά τους με τεκμαρτό τρόπο. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), από τους 869.542 αυτοαπασχολούμενους στην Ελλάδα, περίπου το 40% δήλωσε εισοδήματα κάτω των 30.000 ευρώ, ενώ μόλις το 11% δήλωσε εισοδήματα άνω των 100.000 ευρώ.
Αξιοσημείωτο είναι ότι επαγγελματίες όπως δικηγόροι, μεσίτες, κομμώτριες, εκμεταλλευτές ταξί και αρχιτέκτονες δήλωσαν έσοδα έως 25.000 ευρώ, ενώ επαγγελματίες όπως υδραυλικοί, ηλεκτρολόγοι και μαραγκοί δήλωσαν αυξημένα έσοδα κατά 20%-30%. Στην κορυφή της πυραμίδας με τις μεγαλύτερες μέσες εισπράξεις βρίσκονται οι φαρμακοποιοί, οι καπνέμποροι και οι πρατηριούχοι καυσίμων, ενώ οι ωρολογοποιοί και οι κοσμηματοπώλες εμφανίζουν μέσο ετήσιο τζίρο μόλις 5.050 ευρώ.
Σημαντικές ρυθμίσεις για τους ελεύθερους επαγγελματίες το 2024
Το 2024 αναμένονται πιο ευνοϊκά εκκαθαριστικά για μεγάλο αριθμό ελευθέρων επαγγελματιών, χάρη στις παρεμβάσεις που έγιναν στα τεκμήρια και στην πλήρη κατάργηση του Τέλους Επιτηδεύματος. Αυτές οι αλλαγές αναμένεται να περιορίσουν ή και να εξαλείψουν τις επιβαρύνσεις που προκύπτουν από την αύξηση του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος από τα 10.920 ευρώ το 2023 στα 11.620 ευρώ το 2024, λόγω της αναπροσαρμογής του κατώτατου μισθού.
Ιδιαίτερα ευνοημένοι είναι οι ελεύθεροι επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται σε περιοχές με πληθυσμό κάτω από 1.500 κατοίκους, καθώς το τεκμαρτό τους εισόδημα μειώνεται κατά 50%. Επίσης, κερδισμένοι είναι οι επαγγελματίες που απασχολούν εργαζομένους ή έχουν υψηλότερο τζίρο από τον μέσο όρο της αντίστοιχης δραστηριότητας.
Αξιοσημείωτο είναι ότι η κατάργηση του Τέλους Επιτηδεύματος θα οδηγήσει σε μείωση του φόρου για τους ελεύθερους επαγγελματίες κατά 325 ευρώ, ενώ για όσους εργάζονται με «μπλοκάκι» το όφελος από την κατάργηση του μνημονιακού φόρου θα κυμαίνεται από 400 έως 500 ευρώ.
Η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας για τη νομιμότητα του νέου καθεστώτος φορολόγησης των ελευθέρων επαγγελματιών αναμένεται να έχει σοβαρές συνέπειες για το φορολογικό σύστημα της χώρας. Αν το δικαστήριο κρίνει την τεκμαρτή φορολόγηση αντισυνταγματική, οι αλλαγές στο φορολογικό καθεστώς των ελευθέρων επαγγελματιών είναι αναπόφευκτες. Οι φορολογικές ρυθμίσεις του 2024 φαίνεται να προσφέρουν σημαντική ανακούφιση για μεγάλο αριθμό επαγγελματιών, ιδίως λόγω της κατάργησης του Τέλους Επιτηδεύματος και των μειώσεων στα τεκμήρια.
