Σημαντικό βήμα για την ενεργειακή ενίσχυση της Κρήτης και τη μείωση του κόστους ηλεκτροδότησης αποτελεί η ολοκλήρωση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης – Αττικής, ένα έργο που ξεκίνησε το 2020 και πρόκειται να τεθεί σε λειτουργία την άνοιξη του 2025. Το έργο, αξίας πάνω από 1,1 δισ. ευρώ, αναμένεται να μειώσει δραστικά το κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στο νησί, να περιορίσει τις εκπομπές ρύπων και να στηρίξει την ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.
Με την νέα διασύνδεση, θα πάψουν να λειτουργούν οι μονάδες ηλεκτροπαραγωγής με υγρά καύσιμα στην Κρήτη, εξέλιξη που εκτιμάται ότι θα οδηγήσει σε ετήσια μείωση περίπου 300 εκατ. ευρώ στις Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ). Παράλληλα, αναμένεται να αποφευχθεί η εκπομπή περίπου 500.000 τόνων διοξειδίου του άνθρακα τον χρόνο και να δημιουργηθεί πρόσφορο έδαφος για επιπλέον εγκατάσταση μονάδων ΑΠΕ.
Το έργο αναπτύχθηκε σε δύο φάσεις: • Πρώτα ολοκληρώθηκε η «μικρή διασύνδεση» Χανιά – Πελοπόννησος το 2021, που βοήθησε τη σταθερή τροφοδοσία της Κρήτης τη διετία που ακολούθησε. • Στη συνέχεια, ξεκίνησε η «μεγάλη διασύνδεση» Κρήτης – Αττικής, ισχύος 1.000 μεγαβάτ, που είναι και το τελικό στάδιο για τη μόνιμη ηλεκτρική ζεύξη του νησιού με το ηπειρωτικό δίκτυο.
Βασικά χαρακτηριστικά του έργου: • Πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα και πιο σύνθετα έργα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα, με χρήση τεχνολογίας συνεχούς ρεύματος (HVDC) και μεταφορική ικανότητα 2×500 MW. • Βρίσκεται στις τρεις βαθύτερες υποθαλάσσιες διασυνδέσεις διεθνώς και είναι από τις κορυφαίες στον κόσμο ως προς τη μεταφορική ικανότητα σε νησιωτικό σύστημα. • Αναπτύχθηκαν δύο υποβρύχια καλώδια συνολικού μήκους 335 χλμ το καθένα, και δύο υποσταθμοί μετατροπής σε Αττική και Κρήτη.
Με βάση τον σχεδιασμό, οι δοκιμές του συστήματος ξεκίνησαν το φθινόπωρο του 2024 και η κανονική λειτουργία της διασύνδεσης αναμένεται την άνοιξη του 2025, δηλαδή πριν από την έναρξη της τουριστικής περιόδου. Από τη στιγμή που θα ηλεκτριστεί η νέα σύνδεση, η Κρήτη θα πάψει να εξαρτάται από τις πετρελαϊκές μονάδες για την παραγωγή ενέργειας, ελαφρύνοντας το κόστος στους λογαριασμούς ηλεκτρισμού για όλους τους καταναλωτές μέσω της μείωσης των ΥΚΩ. Παράλληλα, θα ανοίξει ο δρόμος για την κατασκευή και αξιοποίηση περισσότερων ΑΠΕ στο νησί, υποστηρίζοντας την πράσινη μετάβαση και δημιουργώντας βάσιμες προσδοκίες για ανάπτυξη και θέσεις εργασίας.
