Σε μια εκ βαθέων συνέντευξη στον Ηρακλή Μίγδο, ο Δημήτρης Παπαχρήστος, ο εκφωνητής του Πολυτεχνείου και μία από τις πιο εμβληματικές φωνές εκείνης της εποχής, μοιράστηκε τον απόηχο της εξέγερσης, τις ανησυχίες του για το μέλλον και τις προσωπικές του διαδρομές στον χώρο της τέχνης, της λογοτεχνίας και της δημοσιογραφίας.
Η συνέντευξη πραγματοποιήθηκε με αφορμή τη συμπλήρωση 50 χρόνων από την εξέγερση του Πολυτεχνείου και την κυκλοφορία του νέου του βιβλίου με τίτλο «Δεν αδειάζουμε να πεθάνουμε». Ένας τίτλος που, όπως εξήγησε, πηγάζει από τις μνήμες και την έννοια της συνέχισης του αγώνα, ακόμα και όταν το τίμημα είναι βαρύ.
Το νέο βιβλίο και ο φόβος του θανάτου
Ο τίτλος του βιβλίου, όπως αποκάλυψε, εμπνεύστηκε από μια κουβέντα με έναν φίλο. «Η μάνα μου έλεγε ‘δεν αδειάζουμε να πεθάνουμε’», ανέφερε, εξηγώντας πως η φράση αυτή αντιπροσωπεύει την έννοια της αφοσίωσης στον αγώνα. Το βιβλίο, όπως είπε, γράφτηκε με έντονη συναίσθηση του θανάτου, κυρίως λόγω της πανδημίας που, όπως σχολίασε, «παγίδευσε τους ανθρώπους στον φόβο, στερώντας τους την ελευθερία να αγαπήσουν και να ζήσουν».
Παρομοίασε την εποχή της πανδημίας με την «Πανούκλα» του Καμύ, υπογραμμίζοντας πως η εξουσία χρησιμοποίησε τον φόβο του θανάτου για να επιβάλει τη δική της ατζέντα.
Ο εκφωνητής του Πολυτεχνείου και το βάρος του ρόλου
Ο Παπαχρήστος παραδέχτηκε ότι δεν τον ενοχλεί να αναφέρεται ως «εκφωνητής του Πολυτεχνείου», αλλά θα προτιμούσε να τον αναγνωρίζουν και για το ευρύ συγγραφικό και δημοσιογραφικό του έργο. «Στο τέλος θα τα βάλω με το Πολυτεχνείο», είπε αστειευόμενος, αλλά τόνισε πως τα αιτήματα εκείνης της εποχής παραμένουν επίκαιρα.
«Δουλειές δεν υπάρχουν, η παιδεία ιδιωτικοποιείται, και σε κάθε στενό υπάρχουν κλούβες αστυνομικών. Ζούμε τη δικτατορία της ανάγκης με την ψευδαίσθηση της δημοκρατίας», σχολίασε.
Η νύχτα του 1973: φόβος και αλληλεγγύη
Ανακαλώντας τη νύχτα της 17ης Νοεμβρίου, ο Παπαχρήστος εξομολογήθηκε ότι είχε πλήρη συναίσθηση του κινδύνου. Όταν ενημερώθηκε για τους πρώτους νεκρούς, ο φόβος έγινε έντονος, αλλά η αλληλεγγύη που ένιωσε από τους γύρω του τον βοήθησε να τον ξεπεράσει.
«Όταν μοιράζεσαι τον φόβο, μπορείς να τον υπερβείς», ανέφερε, περιγράφοντας τη στιγμή που ανακοίνωσε τους πρώτους νεκρούς, παρά τις διαφωνίες που υπήρχαν.
Οι νέες γενιές και το βάρος της ιστορίας
Ο Παπαχρήστος προβληματίστηκε για την καθιέρωση του Πολυτεχνείου ως «γιορτή», σημειώνοντας ότι κινδυνεύει να μετατραπεί σε μια απλή τελετή χωρίς ουσιαστική σύνδεση με τα μηνύματά του.
«Το Πολυτεχνείο δεν είναι μια γιορτή. Είναι καθημερινός αγώνας. Αφού δεν δικαιωθήκαμε, τα παιδιά κληρονομούν ένα βαρύ χρέος: να κάνουν ό,τι δεν καταφέραμε εμείς», δήλωσε.
Η παρακμή της αριστεράς και η πολιτική σκηνή
Αναφερόμενος στη σύγχρονη πολιτική κατάσταση, σχολίασε με πικρία την παρακμή της αριστεράς, κατηγορώντας την για εσωτερικές διαμάχες και δογματική προσέγγιση που την αποξένωσαν από τον λαό. «Η αριστερά έχει μια αρρώστια από τότε που υπάρχει: αλληλοσκοτώνεται για μυγοχέσματα», ανέφερε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για ένα ενωμένο μέτωπο.
Η σύγκριση με τον Μάη του ’68 και το διαχρονικό μήνυμα του Πολυτεχνείου
Συγκρίνοντας τον Μάη του ’68 με την εξέγερση του Πολυτεχνείου, σημείωσε ότι και τα δύο κινήματα ήταν πηγή έμπνευσης. Αν και τα μέσα ενημέρωσης της εποχής προωθούσαν μια παραμορφωμένη εικόνα, οι ιδέες τους επηρέασαν τις επόμενες γενιές.
«Το Πολυτεχνείο δεν έχει ιδιοκτήτες. Ανήκει σε όλους όσους αγωνίζονται», κατέληξε.
Μια φωνή που συνεχίζει να εμπνέει
Ο Δημήτρης Παπαχρήστος, με τις αναμνήσεις, τις σκέψεις και το πάθος του, υπενθύμισε ότι το Πολυτεχνείο δεν είναι μόνο ιστορία. Είναι ένας αγώνας που συνεχίζεται, ένας αγώνας για ελευθερία, δικαιοσύνη και ανθρωπιά.
Διαβάστε όλη τη Συνέντευξη:
Ο Εκφωνητής του Πολυτεχνείου αποκλειστικά στο M&L και τον Ηρακλή Μίγδο
