Της Ειρήνης Καρύδη
Από άκρη σε άκρη αυτής της χώρας υπάρχουν χαραγμένα ανεξίτηλα τα σημάδια των “λόγιων” οι οποίοι μέσα από τα γραπτά τους επιδίωξαν την “αφύπνιση” αναφορικά με τους σημαντικότερους πυλώνες της ζωής.
Το χώμα που πάτησαν, οι αλήθειες που χάραξαν και η κληρονομιά που άφησαν πίσω τους, έκαναν το ταξίδι της προσωπικής μας αναζήτησης μια πιο εύκολη υπόθεση, εφοδιάζοντάς μας με τα απαραίτητα για να συνεχίσουμε το έργο τους.
Πάμε, λοιπόν, να κάνουμε μία βόλτα σε όλη την Ελλάδα μέσα από τα «μάτια» τους….
Πίσσα έξω το σκοτάδι, αργά το βράδυ, και λίγο δυτικά του Βόλου στο Βελεστίνο, η ανήσυχη φιγούρα του Ρήγα Φεραίου, προσπαθεί ακόμη να συντονίσει την Ελληνική επανάσταση. Ενώ την ίδια ώρα κάπου στη Σύρο, είναι χωμένος σε ένα καμαράκι, ο Εμμανουήλ Ροΐδης και μέσα από το έργο του “Πάπισσα Ιωάννα” προσπαθεί να αναδείξει τις διαφορές της καθολικής από την ορθόδοξη εκκλησία.
Έχει σουρουπώσει ήδη και κάπου στην Αθήνα, η Πηνελόπη Δέλτα απευθυνόμενη στα παιδιά επενδύει σε ένα καλύτερο αύριο μέσα από τα παραμύθια της, τη στιγμή που στην ίδια πόλη και πιο συγκεκριμένα στο Μαρούσι,
ο Ανδρέας Καρκαβίτσας μέσα από τα γραφόμενά του αγωνίζεται για την επίτευξη της “Μεγάλης ιδέας”.
Στην πανέμορφη και εξωτική Σκιάθο ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης ξαγρυπνά μαγεμένος από τη φυσική της ομορφιά, τη στιγμή που κάτω από τον καυτό μεσημεριανό ήλιο, στο Ηράκλειο της Κρήτης, ο Νίκος Καζαντζάκης, στοχάζεται μεταξύ άλλων με τις θεωρίες του Νίτσε και του Δαρβίνου.
Στη Ζάκυνθο, η χαρισματική μορφή του Διονυσίου Σολωμού συνθέτει τον “Ύμνο προς την Ελευθερία” πίνοντας το απογευματινό του καφεδάκι, ενώ την ίδια ώρα στη Μονεμβάσια, ο αείμνηστος Γιάννης Ρίτσος γράφει για την Ρωμιοσύνη.
Να μην ξεχάσουμε και τα ανήσυχα πνεύματα του Κώστα Καρυωτάκη και της Μαρίας Πολυδούρη, που στη Νομαρχία Αθηνών, απολαμβάνουν πια ελεύθερα τον ανεκπλήρωτο έρωτά τους, ενώ σε κάποια από τις παραλίες της ίδιας πόλης μαζί με το ηλιοβασίλεμα, συναντά κανείς τον Οδυσσέα Ελύτη να θρηνεί για την αδικοχαμένη του αγαπημένη μέσα από το γνωστό σε όλους μας “Μονόγραμμα”.
Όλοι αυτοί οι άνθρωποι αφιέρωσαν την ύπαρξή τους στη διατύπωση των γεγονότων, των αγώνων και των διαχρονικότερων αξιών. Έδωσαν στις ανησυχίες τους μορφή και υπόσταση αποτυπώνοντάς τες στο χαρτί, και μέσα από αυτές πέρασαν κι εκείνοι στην αιωνιότητα.
Δυστυχώς, όμως, κάπου στην πορεία χάσαμε το δρόμο μας. Γίναμε κυνικοί, ρεαλιστές, αιμοβόροι· και με μόνη μας πυξίδα το προσωπικό συμφέρον και την ευκολία ακυρώσαμε τον πνευματικό θησαυρό και τους αγώνες που κληρονομήσαμε και αρχίσαμε να αγνοούμε την ηθική μας υποχρέωση να παραδώσουμε τον κόσμο αυτό στις επόμενες γενιές λίγο καλύτερο από ότι τον παραλάβαμε.
Ξεχάσαμε τις αρχές και τις αξίες που ανέδειξαν οι πρόγονοί μας, και τις αφήσαμε να κοσμούν άλλους πολιτισμούς.
Όλοι οι λαοί του κόσμου “έκλεψαν” λίγη φλόγα από τη λαμπάδα του Ελληνικού πολιτισμού, κι εμείς με τη σειρά μας, ανήμποροι να σηκώσουμε το βάρος της στους ώμους μας, απλά “πτωχεύσαμε”.
